مقایسه تأثیر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، شفقتدرمانی و درمان شناختی رفتاری بر انعطافپذیریشناختی دانشآموزان دارای اضطراب اجتماعی
نویسندگان
1 استاد، گروه روانشناسی ، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران.
2 استاد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم و تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
3 استادیار ، گروه روان شناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران.
4 دانشجوی دکترا ، گروه روان شناسی ، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران.
doi
10.32592/jsmj.24.2.207چکیده
زمینه و هدف: اضطراب، احساسی ناخوشایند، مبهم و اغلب به شکل دلواپسی تعریف میشود که با حس تردید نسبت به یک عامل ناشناخته همراه میشود. این احساس ناخوشایند میتواند با مجموعهای از علائم فیزیولوژیک، عاطفی و روحی بروز یابد و به شکل یک احساس عاطفی شدید ظاهر شود. اختلال اضطراب معمولاً در دوران نوجوانی آغاز میشود و شروع آن اغلب در اواخر کودکی یا اواسط نوجوانی گزارش شدهاست. طبق دیدگاه انجمن روانپزشکی آمریکا، شروع اختلال فوبی اجتماعی بعد از سن شروع خیلی کم است شروع ممکن است . این اختلال ممکن است بهطور ناگهانی، در پی یک تجربه تنشزا یا تحقیرکننده بروز کند، یا بهتدریج و مداوم شکل بگیرد. در اغلب موارد، این اختلال سیری پیوسته دارد و ممکن است شدت آن در بزرگسالی کاهش یابد، لذا هدف از پژوهش حاضر، مقایسه تاثیر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، شفقتدرمانی و درمان شناختی-رفتاری بر انعطافپذیری شناختی دانشآموزان دارای اضطراب اجتماعی در دورهی اول دبیرستان (سنین 13 تا 16 سال) در شهر اهواز بود. روش بررسی : طرح پژوهش حاضر، از نوع پیشآزمون- پسآزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. برای نمونهگیری، در مرحله اول از روش نمونهگیری تصادفی خوشهای استفاده شد. از میان چهار ناحیه آموزش و پرورش شهر اهواز، یک ناحیه (سه مدرسه دخترانه و سه مدرسه پسرونه) انتخاب شدند و به همه دانشآموزان مقیاس اضطراب اجتماعی لایبویتز (میسا و وارن، 2003)، جهت غربالگری داده شد. دانشآموزانی که نمرات آنها از نمره برش بالاتر بود، به عنوان افراد دارای اضطراب اجتماعی شناخته شدند. از میان این افراد، 60 نفر به طور تصادفی در چهار گروه (آزمایش و کنترل) هرگروه شامل 15 نفر، جایگذاری شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه انعطافپذیری شناختی (دنیس و فندروال، 2010) بود. گروههای درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، گروه شفقت درمانی و گروه درمان شناختی-رفتاری، هر یک به مدت 8 جلسه تحت مداخله قرار گرفتند. در مقابل، 15 نفر در گروه کنترل جایگذاری شدند که هیچ درمان مداخلهای دریافت نکردند و در لیست انتظار قرار گرفتند. یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد که تفاوت معناداری بین میانگین نمرههای متغیر انعطافپذیری شناختی در سه گروه آزمایش و گروه کنترل وجود دارد. نتیجهگیری : با توجه به نتایح حاصل میتوان برای انعطافپذیری شناختی دانشآموزان دارای اضطراب اجتماعی، از درمان پذیرش و تعهد، شفقتدرمانی و درمان شناختی-رفتای سود جست.
