بررسی نقش باد 120 روزۀ سیستان در وزش دمایی شرق و جنوب شرق ایران
نویسندگان
1 استادیار آب و هواشناسی دانشگاه تهران
2 استادیار آب و هواشناسی دانشگاه رازی
3 جهاد دانشگاهی کرمانشاه
4 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی، دانشگاه تبریز
doi
10.22059/jphgr.2017.210594.1006891چکیده
برای بررسی اثرهای دمایی باد 120 روزة سیستان طی دورة 1993ـ2012 با استفاده از آزمون تحلیل عاملی و خوشهبندی دو الگوی اصلی وزش باد شمالی (باد 120 روزة سیستان) و باد شرقی شناسایی شد و مشخص گردید که در الگوهایی با وزش باد شرقی هستهای از وزش دمایی منفی در شرق ایران و مرکزی از وزش دمایی مثبت در مناطق مرکزیتر فلات ایران شکل میگیرد. این وزش منفی جنوب شرق ایران را دربر نمیگیرد که سبب افزایش دمای منطقه میشود. در الگوهایی با وزش باد شمالی هستهای از وزش دمایی منفی در شرق و جنوب شرق ایران شکل میگیرد و حرارت را از این مناطق به دریای عمان و بخش شرقی دریای عرب انتقال میدهند. این هستة وزش دمایی منفی شکلگرفته 4ـ6 درجه نسبت به الگوهای باد شرقی در مناطق جنوبیتر قرار میگیرد و باعث کاهش دمای هوا در مناطق شرقی و جنوب شرقی ایران میشود و استوای حرارتی را در این منطقه از کرة زمین به عرضهای جنوبیتر جابهجا میکند. در حالیکه در الگوهایی با وزش باد شرقی استوای حرارتی در عرضهای شمالیتر و بر روی جنوب شرق و حتی شرق مرکزی ایران مستقر میشود و سبب افزایش دمای این مناطق نسبت به غرب، جنوب غرب، و الگوهای وزشی باد شمالی میشود.