تحلیل دور ه های زمانی گفتمان انقلاب اسلامی با تکیه بر رهبری امام خمینی(س)
نویسندگان
1 استادیار علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد علوم سیاسی دانشگاه مفید، قم، ایرا ن
doi
چکیده
درصورتیکه گفتمان را منظومهای معنایی تصور کنیم که حول یک دال مرکزی سامانیافته و تحت تأثیر زمان و مکان قرار دارد؛ تحلیل این گفتمان در بازههای زمانی مختلف اهمیت مییابد؛ چراکه اصولاً گفتمانها ابدی و آرمانی نیستند و از ابتدا تاریخی و زمانمند هستند. لذا تمیز بهتر بازههای زمانی و گسستهای احتمالی، کمک شایانی در تحلیل گفتمان انقلاب میکند. این تمایزات زمانی، ضمن بیان تفاوتهای گفتمانی، سبب اثبات وجود سوژههای متفاوتی نیز میشوند؛ که متعاقب آن چیستی فضای سیاسی و عملکرد رهبران را تشریح میکنند. هدف از این پژوهش شرح جایگاه امام بهعنوان رهبر دائمی انقلاب در تمام بازههای زمانی، بر اساس مفهوم سوژه است. در این پژوهش نویسندگان ضمن تمیز سه بازه زمانی مختلف (از سالهای بعد 56 تا پیش از ارائه پیشنویس قانون اساسی، زمان نگارش و تصویب قانون اساسی و دوران بعد از تصویب نهایی قانون) معتقدند که جایگاه امام بر اساس میزان نوآوری و خلاقیت در ارائه گفتمان که لازمه سوژه خلاق و بنیانگذار است و همچنین اسارت سوژه کارگزار در جبر ساختارهای پیشین، بهطور متناوب از سوژه کارگزار به بنیانگذار و مجدداً به سوژه کارگزار تغییر میکند. این نگرش ضمن تشریح فرآیند انقلاب، بر مسیر دموکراتیک انقلاب ایران و عملکرد امام بر اساس اصول دموکراسی تأکید میکند.