تشخیص نفوذ مبتنی بر مدل‌های‌ مخفی مارکوف: روش‌ها، کاربردها و چالش‌ها

نویسندگان

1 گروه مهندسی کامپیوتر، دانشکده مهندسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 گروه مهندسی کامپیوتر، دانشکده مهندسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

3 گروه مهندسی کامپیوتر، دانشکده مهندسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22075/jme.2017.5958.
چکیده

امروزه، با توجه به گسترش استفاده از شبکه اینترنت، امنیت سیستم‌های نرم‌افزاری به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های ضروری در کیفیت خدمات فن‌آوری اطلاعات به‌حساب می‌آید. علاوه بر راهکارهای امنیتی سنتی نظیر رمزنگاری، دیواره آتش و مکانیزم‌های کنترل دسترسی در سیستم‌های نرم‌افزاری، استفاده از سیستم‌های تشخیص نفوذ، امری ضروری و انکارناپذیر است. تاکنون روش‌های زیادی برای تشخیص نفوذهای احتمالی در سیستم‌های نرم‌افزاری معرفی شده‌اند. این روش‌ها بر اساس معیارهایی به دسته‌های متفاوتی تقسیم می‌شوند. یکی از این دسته روش‌های مهم، روش‌های مبتنی بر یادگیری ماشین هستند. مزیت اصلی این روش‌ها، کاهش دخالت عامل انسانی در تشخیص نفوذها و فعالیت‌های ناهنجار است. یکی از مهم‌ترین روش‌های تشخیص نفوذ مبتنی بر یادگیری ماشین، استفاده از مدل‌های مخفی مارکوف می‌باشد. سه مزیت بارز این روش، دقت زیاد در تشخیص نفوذ، قابلیت تشخیص نفوذهای ناشناخته جدید و نیز بازنمایی دانش کسب شده به‌صورت بصری است تا عامل انسانی بتواند بر اساس اطلاعات مدل، تصمیم‌گیری‌های لازم مدیریتی را به‌عمل آورد. در این مقاله، با توجه به استفاده متعدد از مدل‌‌های مخفی مارکوف برای تشخیص نفوذ از یک سو و عدم وجود مروری جامع در این زمینه از سوی دیگر، قصد داریم که با استفاده از یک فرآیند تحقیق نظام‌مند، مروری بر پژوهش‌های انجام شده در این حوزه صورت داده و بر مبنای نقد و تحلیل مزایا، محدودیت‌ها و کاربردهای روش‌های موجود، به معرفی مستدل چالش‌ها و مسائل باز این حوزه بپردازیم.