تأثیر شخصیت فعال بر رفتار کارآفرینانه دانشجویان ایران: ارزیابی نقش میانجی و تعدیل­گر قصد کارآفرینانه و جنسیت

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه کارآفرینی و توسعه روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 استادیار، مدرسه کسب و کار استون، دانشگاه استون، بیرمنگام، ، انگلستان

3 دانشیار، گروه کارآفرینی و توسعه روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

4 دانشیار، گروه کارآفرینی و توسعه روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

doi
10.61838/KMAN.IRPHE.31.4.3
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر شخصیت فعال بر رفتار کارآفرینانه با نقش میانجی قصد کارآفرینانه و نقش تعدیل­گر جنسیت در میان دانشجویان نظام آموزش عالی ایران و همچنین به‌منظور درک بهتر نقش عوامل شخصیتی در تقویت رفتارهای کارآفرینانه و ارائه راهکارهای عملی برای بهبود آموزش کارآفرینی در میان دانشجویان انجام شد. جامعۀ آماری تمام دانشجویان مقاطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ‌ارشد و دکتری در نظام آموزش عالی ایران بودند. روش نمونه‌گیری به‌صورت تصادفی ساده و در بستر فضای مجازی (آنلاین) انجام شد و تعداد 506 دانشجو به ­عنوان نمونۀ آماری انتخاب شدند. ابزار اصلی گردآوری داده‌ها پرسشنامه استانداردی بود که روایی آن از طریق نظرسنجی از متخصصان و محاسبه روایی سازه‌ای ارزیابی و پایایی ابزار نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی تأیید شد. داده‌ها با نرم‌افزارهای آماری SPSS نسخه 26 وSmartPLS  نسخه 4 تجزیه­ و تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان داد که شخصیت فعال بر رفتار کارآفرینانه تأثیر مثبت و معنادار دارد. افرادی که شخصیت فعال‌تری دارند، تمایل بیشتری به انجام دادن رفتارهای کارآفرینانه نشان می‌دهند. شخصیت فعال بر قصد کارآفرینانه دانشجویان اثرگذار است و این قصد بر رفتارهای کارآفرینانه تأثیر مثبت دارد. قصد کارآفرینانه به‌عنوان یک متغیر میانجی عمل و رابطه بین شخصیت فعال و رفتار کارآفرینانه را تقویت می‌کند. یکی دیگر از جنبه‌های بررسی شده، نقش تعدیل­گر جنسیت بود. نقش جنسیت به‌عنوان یک متغیر تعدیل­گر در رابطه بین شخصیت فعال و قصد کارآفرینانه و همچنین رفتار کارآفرینانه دانشجویان از نظر آماری معنادار نبود. این نتیجه نشان می‌دهد که تأثیر شخصیت فعال بر رفتارها و قصدهای کارآفرینانه، مستقل از جنسیت دانشجویان است. یافته‌های این پژوهش از نظر کاربردی اهمیت فراوانی دارد و می‌تواند به سیاستگذاران و آموزشگران در طراحی برنامه‌های آموزشی و کارآفرینی کمک کند. با توجه به تأثیر مثبت شخصیت فعال بر رفتار کارآفرینانه، تدوین برنامه‌هایی که به تقویت این ویژگی شخصیتی در دانشجویان کمک کند، می‌تواند به افزایش تمایل آن‌ها به فعالیت‌های کارآفرینانه منجر شود. نبود تأثیر معنادار جنسیت نشان می‌دهد که برنامه‌های آموزشی کارآفرینی باید برای هر دو جنسیت به‌صورت یکسان طراحی شود.