بررسی اثرات توکسیک عصاره هیدروالکلی هندوانه ابوجهل (Citrulus colocynthis) بر آنزیم‌های کبدی و فاکتورهای کلیوی در موش‌های صحرایی

نویسندگان

1 دانشیار فیزیولوژی، گروه علوم آزمایشگاهی و درمانگاهی ، دانشکده پیرادامپزشکی، دانشگاه ایلام- ایران

2 دانشجوی دکتری تخصصی بیوشیمی دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز- ایران.

3 استادیار آناتومی و جنین‌شناسی مقایسه‌ای، گروه بافت‌شناسی، دانشکده پیرادامپزشکی، دانشگاه ایلام- ایران

4 استادیار کلینیکال پاتولوژی، گروه علوم آزمایشگاهی و درمانگاهی ، دانشکده پیرادامپزشکی، دانشگاه ایلام- ایران .

doi
10.32592/JSMJ.23.4.303
چکیده

زمینه و هدف  امروزه استفاده از گیاهان دارویی بدون توجه به عوارض جانبی و اثرات توکسیسیته آن‌ها به‌ ویژه بر اندام‌هایی مانند کبد و کلیه رو به افزایش است، در این میان استفاده از عصاره هندوانه ابوجهل در درمان دیابت، آسم و سرطان به شدت در حال افزایش است؛ بنابراین، هدف از مطالعه حاضر بررسی اثرات توکسیک عصاره هندوانه ابوجهل برآنزیم‌های کبد و فاکتورهای بیوشیمیایی کلیه در موش صحرایی است.روش بررسی  در این مطالعه از 40 سر موش صحرایی نر بالغ در محدوده وزنی 250 تا 300 گرم در 4 گروه کنترل، دز100 عصاره، دز200 عصاره و دز400 عصاره استفاده شد. به گروه‌های دریافت‌کننده عصاره به مدت 28 روز از طریق گاواژ عصاره هندوانه ابوجهل داده شد و پس از پایان آزمایش سطح سرمی آنزیم‌های کبدی و چندین فاکتور کلیوی اندازه‌گیری شدند. یافته‌ها  نتایج این مطالعه نشان داد که هر سه دز این عصاره سبب افزایش آلکالین فسفاتاز، و گاماگلوتامین ترانسفراز می‌شود که این افزایش در مقایسه با گروه کنترل کاملا معنادار بود (p < .05)، همچنین دزهای مختلف عصاره سبب افزایش در سطح سرمی اوره، کراتینین و اوریک اسید شدند؛ ولی این افزایش با گروه کنترل از لحاظ آماری معنادار نبود (p > .05).نتیجه‌گیری  عصاره گیاهان دارویی مانند هندوانه ابوجهل اگرچه در درمان دیابت، اسم و آلرژی، سرطان و سرماخوردگی کمک‌کننده است اما سمیت آن برای اندام‌هایی مانند کبد و کلیه که ارگان‌‌های حیاتی بدن هستند باید مطالعه همه‌جانبه‌تری انجام بگیرد.