تحلیل تقابل سکون / حرکت در سینمای عباس کیارستمی بر مبنای نظریۀ زیباییشناسی سکون لورا مالوی
نویسندگان
1 استادیار دانشکده سینما و تئاتر دانشگاه هنر تهران
2 دانشیار گروه پژوهش هنر، دانشگاه هنر تهران
3 گروه پژوهش هنر، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر، دانشگاه هنر تهران، ایران
doi
10.22059/jfadram.2018.247938.615156چکیده
لورا مالوی به عنوان منتقد روش سینمای کلاسیک هالیوود در بازنمایی تصویر زن، لحظۀ توقف زمان در فیلم و ثابت شدن تصویر سینمایی را بسیار مهم میداند. او در کتاب مرگ ۲۴ بار در ثانیه: سکون و تصویر متحرک به تحلیل حضور همزمان و متناقض سکون و حرکت در سینما میپردازد. سینمای عباسکیارستمی مطالعۀ موردی مالوی در این زمینه است و از آن به عنوان سینمای عدم قطعیت یاد میکند. در این پژوهش به این مسأله پرداخته شده است که مالوی چگونه سینمای کیارستمی را به عنوان سینمای تأخیر و سکون معرفی میکند، در حالی که استفاده از نماهایی از اتومبیلِ درحالحرکت ویژگی سبکشناختی سینمای کیارستمی است. روش تحقیق در این پژوهش روش کیفی است و رویکرد اصلی نیز تحلیل روانکاوانه بر مبنای نظریات ژاک لاکان است. نقد روانکاوانۀ لاکانی تحلیل روشهای متجلی شدن امیال ناخودآگاه شخصیت یا نویسنده نیست بلکه تحلیل خود متن و رابطۀ متن باخواننده است. در تحلیل تقابل سکون و حرکت در آثار کیارستمی ، مفاهیم تکرار و بازگشت و تأثیر آنها بر خاطرۀ تماشاگر و همچنین نگاه خیرۀ دوربین بررسی شدهاند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که نگاه دوربین کیارستمی در داخل اتومبیل حس اقامتگزیدن در حرکت و در نتیجه حضور چندوجهی در فضا و زمان را به بیننده منتقل میکند.