ساخت و اعتباریابی مقیاس ارزیابی عملکرد تعالی مدارس

نویسندگان

1 دکتری مدیریت آموزشی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

3 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
چکیده

هدف پژوهش حاضر ساخت و اعتباریابی مقیاس ارزیابی عملکرد تعالی مدارس بود. روش پژوهش ترکیبی از نوع اکتشافی بود. جامعة آماری در بخش کیفی استادان علوم تربیتی و خبرگان طرح تعالی مدرسه بودند که 20 نفر از آنان به روش نمونه‌گیری هدفمند، و در بخش کمی کارشناسان، مدیران و معلمان مدارس دورة دوم متوسطة استان‌های کردستان، همدان و کرمانشاه بودند که 656 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها در بخش کیفی، ابزار مصاحبه و در بخش کمی، پرسشنامه به‌کار گرفته شد. تحلیل داده‌ها در بخش کیفی با روش تحلیل محتوا، و در بخش کمی با آزمون دوجمله‌ای و تحلیل عاملی تأییدی انجام گرفت. نتایج نهایی پژوهش مؤید مطلوبیت شاخص‌های نیکویی برازش و اعتبار مقیاس ارزیابی عملکرد تعالی مدارس در قالب مؤلفه‌های فراگیر زمینه (نیازسنجی، تدوین هدف، عوامل فرهنگی، قوانین و مقررات)، درون‌داد (محتوا، منابع انسانی، کالبدی، مالی و اطلاعاتی)، فرایند (یاددهی یادگیری، نظارت، فعالیت‌های مکمل، انگیزش و خلاقیت)، و برون‌داد (نوآوری سازمانی، عملکرد تحصیلی، ارتقای حرفه‌ای، توسعة مشارکت و سلامت روان) و در مجموع، شامل 19 مؤلفة سازمان‌دهنده و 85 مؤلفة پایه بود. مقیاس تدوین‌شده با توجه به ماهیت تحقیقات ارزیابی نوعی مدل بازخوردهنده برای رفع چالش‌هاست. بنابراین، نظام آموزشی می‌تواند با به‌کارگیری آن عملکرد خود در این فرایند و سایر فرایندهای مشابه را ارزیابی کند.