تحلیل گفتمان عدالت اجتماعی از دیدگاه امام خمینی(س) براساس رویکرد جامعه شناختی ـ معنایی ون لیوون
نویسندگان
1 استادیار گروه زبانشناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 دانشجوی دکترای زبان شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران الکترونیکی، تهران، ایران
doi
چکیده
عدالت اجتماعی فلسفة اصلی بعثت پیامبران الهی و هدف اساسی حکومت دینی است. یکی از اصول مکتب سیاسی امام خمینی، نیز موضوع عدالت اجتماعی است. از نظر امام در همة برنامههای حکومت (قانونگذاری، اجرا و قضا) باید عدالت اجتماعی و حذف شکافهای طبقاتی و حمایت از قشرهای مستضعف و محروم جامعه مورد توجه باشد به طوری که با رعایت اصل عدالت اجتماعی و نفی هرگونه تبعیض و بیعدالتی دیدگاه متوازنی را در باب عدالت توزیعی در حوزة اقتصاد مطرح ساخت. این تحقیق با روش تحلیل زبان شناختی گفتمان به بررسی عدالت اجتماعی در بیانات امام از صحیفه امام میپردازد. پرسشهای اساسی این پژوهش عبارت است از اینکه در کلام امام برای تقویت گفتمان عدالتمحور از چه راهکارهای زبانشناختی استفاده شده است؟ برای پاسخ به این سؤال از روش تحلیل گفتمان و بر پایة چهارچوب نظری ون لیوون استفاده شده و مؤلفههای جامعهشناختی معنایی همانند طرد و جذب که شامل تعیین نقش، تعیین نوع اشاره و تعیین ماهیت است به کار گرفته شده است. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که در کلام امام، عناصر زبانشناختی تعیین نوع اشاره و تعیین نوع ماهیت بالاترین فراوانی را دارد و از مؤلفههای حذف و جذب بیشترین فراوانی را مؤلفة جذب دارد و شاخصترین مؤلفه مشخص سازی در انساننمایی عنصر پیوند دهی است.