بررسی پدیدۀ جزیرۀ حرارتی و اثر آن بر تغییرپذیری روز به روز دمای تابستان شهر بابل

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد رشتة آب و هوای شهری، دانشگاه مازندران

2 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‏ ریزی شهری، دانشکدة علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران

3 استادیار گروه زیست دریا، دانشکدة علوم دریایی و اقیانوسی، دانشگاه مازندران

4 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ‏ریزی شهری، دانشکدة علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران

doi
10.22059/jphgr.2017.213105.1006913
چکیده

تراکم جمعیت در شهرها سبب افزایش دمای ناحیة مرکزی می‏شود. هدف از این مطالعه بررسی اختلاف دمایی ناشی از جزیرة حرارتی و اثر آن در تغییرپذیری دمای شهر بابل است. از سه دستگاه دیتالاگر ثبت‏کنندة داده در محیط‏های بافت متراکم شهری، حومه، و فضای سبز شهری استفاده شد. تغییرپذیری دما و رطوبت نسبی به مدت هشتاد روز (۱۵ تیر تا ۳۱ شهریور ۱۳۹۴) با گام یک‏ساعته بررسی شد. اختلاف دمای میانگین ایستگاه شهری با حومه ۱ و با فضای سبز ۸/۱ درجه بوده است. کمترین میانگین رطوبت در محیط شهری (۶۷ درصد) و بیشترین در فضای سبز (۷۷ درصد) مشاهده شد. اختلاف روزبه‏روز دمای میانگین (DTD(tmean)) و روز به روز دمای بیشینه ((DTD(tmax) شهر از حومه و فضای سبز بیشتر است، اما اختلاف روزبه‏روز دمای کمینه ((DTD(tmin) در شهر کمتر از دو محیط دیگر است. تفاوت تغییرپذیری دمای بیشینه و کمینه (DTD∆) شهر از دو منطقة دیگر بیشتر بوده و در فضای سبز تقریباً صفر است. این میزان‏ها بیانگر تغییرپذیری بیشتر دمای شهر است. نتایج نشان می‏دهد جزیرة حرارتی ایجادشده در بابل در تغییرپذیری روزبه‏روز دمای آن مؤثر است. در شهرهای متوسط می‏توان اثر جزیرة حرارتی بر دما و رطوبت را دید و فضای سبز در کاهش دمای بابل نقش مهمی دارد.