بررسی ماهیت و ساختار وردشهای جوی به هنگام بارشهای بهاری فراگیر ایران
نویسندگان
1 استادیار گروه آب و هواشناسی، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه کردستان
2 دانشجوی دکتری اقلیم شناسی، دانشگاه تبریز، گروه جغرافیای طبیعی
3 دکتری اقلیم شناسی، دانشگاه تبریز، گروه جغرافیای طبیعی
4 دانشجوی دکتری اقلیم شناسی، دانشگاه زنجان، گروه جغرافیای طبیعی
doi
10.22059/jphgr.2017.218909.1006955چکیده
هدف از این مطالعه واکاوی وردشهای جوی بارشهای بهاری فراگیر ایران طی نیم قرن اخیر است. بدین منظور دادههای بارش روزانة 283 ایستگاه سینوپتیکی طی دورة آماری 1961 تا 2010 از سازمان هواشناسی کشور استخراج و مرتب شد. پس از استخراج بارشهای روزانة فصل بهار (فروردین، اردیبهشت، و خرداد)، به منظور شناسایی الگوهای بارش فراگیر، دادههای فشار سطح زمین از پایگاه دادة مرکز ملی پیشبینی محیطی و مرکز ملی پژوهشهای جوی استخراج شد. سپس با اجرای تحلیل خوشهای بر روی دادههای فشار سطح زمین الگوهای همدید بارشهای فراگیر بهاره شناسایی، بررسی، و تجزیه و تحلیل شد. نتایج حاصل از این مطالعه بیانگر آن است که بارشهای بهاره، ضمن برخورداری از افتوخیز روزانه، ضریب تغییرات مکانی بسیار زیادی دارند؛ در این بین، به سمت ماه خرداد این تغییرات چشمگیرتر خواهد بود. نتایج حاصل از واکاوی وردشهای جوی بارشهای بهاری فراگیر ایران نشان داد که چهار الگوی کمفشار عربستان- کمفشار ایران مرکزی، کمفشار اروپا- کمفشار سودان، کمفشار خلیج فارس- پُرفشار سیبری، و الگوی چندهستهای کمفشار خاورمیانه بیشترین نقش را در بارشهای بهاری فراگیر ایران ایفا میکنند.