ارزیابی تعادل ژئومورفولوژیکی با استفاده از روش‏های رزگن و چهارچوب استیل رود (مطالعۀ موردی: رودخانۀ تروال، کردستان)

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی مرتع و آبخیزداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه کردستان

2 استادیار گروه ژئومورفولوژی، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه کردستان

3 دانشجوی کارشناسی ارشد رشتة مخاطرات طبیعی، گروه ژئومورفولوژی، دانشگاه کردستان

doi
10.22059/jphgr.2017.210124.1006887
چکیده

رودخانة تروال، به‏عنوان سرشاخة سفیدرود، در شرق استان کردستان واقع شده است. هدف اصلی در این مطالعه تحلیل تعادل ژئومورفولوژیکی و شناسایی مناطق پایدار و ناپایدار رودخانة تروال است. نخست ظرفیت تعادل رودخانه با روش چهارچوب استیل ‏رود و سپس وضعیت پایداری استیل‏ها بر اساس طبقه‏بندی رزگن تعیین شد. بر اساس چهارچوب استیل رود، استیل‏های سینوزیتة کم با مواد ریزدانه و مئاندری با بستر ماسه‏ای دارای ظرفیت تعادل محلی و استیل‏های سینوزیتة کم با بستر گراولی، چندمجرایی در چم ازون‏دره، سینوزیتة کم با بستر ماسه‏ای در چم تروال و مئاندری با مواد ریزدانه در چم سنگ‏سیاه ظرفیت تعادل بسیار زیادی دارند. برای بررسی پایداری، 34 مقطع در همة استیل‏ها برداشت شد. استیل‏های مئاندری و چندمجرایی با بستر ماسه‏ای، سینوزیتة کم با مواد ریزدانه و مئاندری با مواد ریزدانه در چم تروال و استیل آدا با بستر رسی در چم سنگ سیاه پایدارند؛ درحالی‏که استیل‏های سینوزیتة کم با بستر گراولی، سینوزیتة کم با بستر ماسه‏ای و چندمجرایی ناپایدار بودند. ناپایداری در چم تروال و سنگ‏ سیاه می‏تواند به دلیل گسل‏های متعدد باشد. به‏طورکلی، مناطقی از رودخانه که بر اساس روش استیل رود دارای ظرفیت تعادل زیادی است معمولاً نتایج روش رزگن حاکی از ناپایداری وضعیت آن بخش رودخانه است.