مطالعه تطبیقی رویکرد امام خمینی(س) و مهاتما گاندی به عدم خشونت
نویسندگان
1 کارشناس ارشد اندیشه سیاسی در اسلام، پژوهشکدة امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران
2 مدیر گروه اندیشه سیاسی در اسلام، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی و عضو وابسته گروه مطالعات هند، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
ﺗﺤﻮﻻت ﺟﻬﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺑﺨﺼﻮص اﻧﻘﻼبها، ﮐﻮدﺗﺎﻫﺎ و ﺟﻨﮓﻫﺎ در ﺳﺪة اﺧﯿﺮ منجر به ﺑﺴﻂ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻈﺮﯾﺎت متعددی در باب ﺟﻨﺒﺶﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ شده است. ﺷﺎﯾﺪ ﺑﺘﻮان ﮔﻔﺖ ﯾﮑﯽ از ﻣﺘﺄﺧﺮﺗﺮﯾﻦ ﻧﻈﺮﯾﺎﺗﯽ ﮐﻪ در ﺳالهای ﭘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻗﺮن ﺑﯿﺴﺘﻢ ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﺪل ﻣﻨﺎزﻋﺎت ﺧﺸﻮﻧﺖ ﭘﺮﻫﯿﺰ در ﺟﻬﺖ اﯾﺠﺎد ﺗﻐﯿﯿﺮات ﺳﯿﺎﺳﯽ و اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ در ﺟﻮاﻣﻊ است. از جمله رهبران سیاسی که از روش عدم خشونت در مبارزات سیاسی خویش استفاده نمودند امام خمینی و گاندی میباشند. در این پژوهش تلاش شده با روش تطبیقی تشابهات و تفاوتهای آرای این دو اندیشمند پیرامون مفهوم عدم خشونت بررسی شده و رفتار سیاسی ایشان مورد واکاوی قرار گیرد. بر اساس یافتههای این پژوهش گاندی و امام خمینی به روش مبارزة خشونت پرهیز اعتقاد داشته و در مبارزات سیاسی خویش این روش را بهکار بستند؛ اندیشه عدم خشونت در هر دو اندیشمند در آموزههای مذهبی ایشان ریشه دارد؛ انسان شناسی هر دو اندیشمند علیرغم برخورداری از مبانی متفاوت به هم نزدیک میشود و در نتیجه بر رویکرد آنها به مبارزه تأثیر عمدهای بر جای میگذارد.