ارائۀ راهکاری برای هارمونیزهکردن بر مبنای ساختار فواصل دستگاه سهگاه
نویسندگان
1 کارشناسارشد آهنگسازی، دانشکدة موسیقی، دانشگاه هنر، تهران، ایران
2 استادیار دانشکدة موسیقی، دانشگاه هنر، تهران، ایران
doi
10.22059/jfadram.2017.237896.615101چکیده
نگارنده در این مطالعه درنظر دارد روشی جدید برای هارمونیزهکردن موسیقی ایرانی، با توجه به ساختار فواصل دستگاه سهگاه، ارائه دهد. دلیل انتخاب دستگاه سهگاه وجود بیشترین فاصلة مُجنب (135/145 سِنتی) در این دستگاه نسبت به سایر دستگاههاست. در این روش، همة نغمههای مورد استفاده در هر گوشة اصلی از پنج ردیف معتبر شمرده شده و با توجه به آمار استفادة آنها و استفاده از کتابهای تجزیه و تحلیل ردیف، مهمترین نغمهها برای ساخت آکورد آن گوشه انتخاب شده است. گوشههای انتخابیآنهایی هستند که دارای فضای مُدال مخصوص به خودند و آنها را گوشههای اصلیِ دستگاه سهگاه (درآمد، زابل، مویه، مخالف، و مغلوب) نامیدهایم. فضای مُدال دستگاه سهگاه از بههمپیوستن مدهای تشکیلدهندة هر یک از گوشههای اصلی شکل گرفته و ارائة هارمونی مناسب برای کل دستگاه با بررسی این گوشهها امکانپذیر است. از نتایج بهدستآمده میتوان به دو نوع آکورد برای هر یک از گوشهها اشاره کرد: آکورد اول متشکل از نغمههای اصلی است؛ در آکورد دوم نغمههای اصلی با نغمههایی که در آن گوشه نقش ملودیک را ایفا میکنند همراه شدهاند. بنابراین، برای پیوند این آکوردها، با توجه به ترتیب چیدمان گوشهها در دستگاه سهگاه، از نغمههای ملودیک در یک وصل هارمونیکِ مناسب استفاده شده است.
