نگرش تحلیلی بر تأثیر هندسه و پیکربندی موضعی سازه‌های شبکه قطری بر مؤلفه استحکام تاب‌آوری لرزه‌ای

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی سازه،دانشگاه خوارزمی، تهران

2 هیات علمی،دانشگاه خوارزمی،دانشکده فنی و مهندسی، تهران

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مهندسی زلزله، دانشگاه خوارزمی، تهران

4 هیات علمی،دانشگاه خوارزمی،دانشکده فنی و مهندسی، تهران

doi
10.48311/mcej.2026.24047
چکیده

سازه شبکه قطری به‌عنوان یک ساختار تعمیم‌یافته بر پایه قاب خمشی محیطی و به دلیل ماهیت معماری و قابلیت پیکربندی، در ساخت سازه‌های بلند مرتبه مورد توجه مهندسان طراح قرار گرفته است. امکان کاهش مصالح مصرفی در حذف ستون‌های عمودی و کاربرد شبکه اعضای قطری، نمونه‌ای از کارایی ساختاری این سازه‌ها است. پارامترهای رفتار لرزه­ای این سازه متأثر از زاویه پیکربندی و ظرفیت محوری اعضای قطری می­باشد. اعضای قطری نیز با حاکمیت عملکرد محوری در برابر بارهای جانبی ناشی از باد و زلزله مقاومت کرده و نقش اساسی در محدود نمودن دامنه رفتار ناکشسان و کاهش روند تشکیل و گسترش حوزه‌های غیرخطی دارند. شایان ذکر است که به علت نبود ضوابط طراحی یکپارچه برای سازه ­های شبکه قطری، ضرورت انجام پژوهش‌های گسترده­ در زمینه تدوین معیارهای جامع و مؤثر در برآورد پارامترهای سختی و مقاومت، برقراری پایداری دینامیکی و چگونگی تغییرات تاب‌آوری این سازه‌ها در برابر بارهای دینامیکی ناشی از باد و زلزله، ملاحظه می‌شود. در این پژوهش، عملکرد لرزه‌ای سه سازه هم ­ساختار شبکه قطری با بلندای 20 طبقه تحت مجموعه‌ای از رکوردهای حوزه نزدیک ارزیابی گردیده است. دیدگاه خاص این پژوهش در ارزیابی میزان تأثیرگذاری هندسه و پیکربندی اسکلت مقاوم در طبقه همکف و بخش ورودی سازه، بر روی پارامترهای مشخصه رفتاری است. یک مطالعه تحلیلی بر روی پارامتر پاسخ دریفت، نتایج تحلیل دینامیکی فزاینده IDA ، نمودار­های شکنندگی و مؤلفه تاب‌آوری لرزه‌ای تحت رکوردهای انتخابی صورت گرفته است. نتایج و آورده‌های تحلیلی این پژوهش، نشان از همگرایی نسبی و همخوانی به نسبت نزدیک میان ویژگی‌های رفتاری هر سه سازه مطالعاتی دارد. پاره­ ای تفاوت­های نسبی نیز به سبب تعبیه ورودی با ساختار هندسی متفاوت در مشخصه­ های رفتاری سازه ­های مطالعاتی ملاحظه می­شود.