پیش‌بینی تعداد تصادفات در گذرگاه‌های هم‌سطح ریل-جاده با بهره‌گیری از مدل پواسون صفر آماسیده و رویکرد فاکتورهای جمعیتی

نویسندگان

1 دانشگاه علم و صنعت ایران

2 دانشگاه علم و صنعت ایران

3 دانشگاه علم و صنعت ایران

doi
10.48311/mcej.2025.99117.0
چکیده

حمل‌ونقل ریلی به دلیل اقتصادی بودن و ایمنی بالا جایگاه ویژه‌ای در بین شیوه‌های حمل‌ونقلی دارد اما تلاقی شبکه‌های جاده‌ای و ریلی در گذرگاه‌های هم‌سطح ایمنی شبکه ریلی را کاهش داده و خسارات مالی و جانی به دنبال دارد. پژوهش حاضر باهدف بررسی عوامل مؤثر بر تعداد تصادفات در این گذرگاه‌ها و ارائه روشی برای اولویت‌بندی گذرگاه‌های هم‌سطح مجاز ایران با تأکید بر بهبود ایمنی، بر اساس داده‌های ۱۰ ساله منتهی به ۱۴۰۱ و بلوک جمعیتی سال ۱۳۸۵ شمسی و مشخصات ۱۳۰ گذرگاه هم‌سطح انجام شده و از مدل پواسون صفرآماسیده که نسبت به تحقیقات پیشین در ایران دقت بالاتری دارد، استفاده کرده است همچنین پژوهش حاضر به دنبال و تنوع‌بخشی به متغیرهای مؤثر و ارتباط آن‌ها بر تصادفات گذرگاه‌ها است. این مدل شامل دوبخش است: بخش پواسونی که تعداد تصادفات را بر اساس عوامل مؤثر، ازجمله نوع کاربری جاده، نسبت جمعیت مردان به زنان در ۵ مایلی گذرگاه، فاصله تا نزدیک‌ترین تقاطع، تعداد کل قطارهای عبوری، جمعیت کل در محدوده ۵ مایلی و تعداد ریل‌های گذرگاه، بررسی می‌کند. با افزایش این متغیرها، تعداد تصادفات بیشتر می‌شود ولی افزایش تعداد ریل‌های گذرگاه به کاهش تصادفات می‌انجامد. بخش دوم مدل، بخش لجستیک است که احتمال وقوع صفر تصادف را ارزیابی می‌کند. عواملی مانند وجود جایگزین هنگام بسته بودن گذرگاه، اختلاف جمعیتی مردان از زنان در ۵ مایلی گذرگاه و میانگین روزانه ترافیک جاده‌ای بر این احتمال اثرگذارند، به‌طوری‌که با افزایش دو عامل نخست احتمال صفر تصادف افزایش و با افزایش ترافیک، این احتمال کاهش می‌یابد.