بررسی تأثیر محتوای کتب هنرستان در روند آموزش هنرجویان رشتة معماری (نمونة موردی: کتاب عناصر و جزئیات)

نویسندگان

1 استادیار، گروه معماری، دانشکدة انقلاب اسلامی، دانشگاه فنی و حرفه‌ای، تهران، ایران

doi
چکیده

از آنجا که منظر محیط مصنوع و نیز قضاوت جامعه دربارة «معماری خوب»، به‌ویژه در شهرهای کوچک ایران، متأثر از بخش بزرگی از بدنة جامعة حرفه­ای معماری، یعنی تکنیسین‌های معماری است، آموزش معماری، به‌ویژه در هنرستان­ها، به‌عنوان سنگ‌بنای اولیة آموزش، اهمیت بالایی دارد. هدف پژوهش حاضر، مطالعة اثر محتوایی کتاب‌های درسی در روند یادگیری هنرجویان بود. به این منظور، میزان توجه به مؤلفه­های محتوای فعال یا غیرفعال از دیدگاه ویلیام رومی در نمونة انتخاب‌شده از کتاب عناصر و جزئیات بررسی شده، و وضعیت موجود تببین شد. همچنین،مواردی که باید در محتوای درسی به آن‌ها توجه بیشتر شود، مشخص شد. روش پژوهش، توصیفی - تحلیلی است و به روش تحلیل محتوا با به‌کارگیری تکنیک ویلیام رومی، برای بررسی ضریب درگیری متن کتاب، انجام گرفت. براساس تجربة تدریس نگارنده در برخی دروس هنرستان­های معماری، هنرجویان در یادگیری و درک برخی از این دروس از جمله «عناصر و جزئیات» با وجود عینی و ملموس‌بودن مباحث آن‌ها، مشکلات متعددی داشته‌اند. به دلیل اتکا به کتاب درسی در هنرستان­ها، بررسی کارآمدی کتاب عناصر و جزئیات سال سوم معماری و تحلیل این کتاب، در نوشتار حاضر تأکید شده است. نتایج نشان داد متن، شکل، تصاویر و پرسش‌های کتاب عناصر و جزئیات زمینة درگیری دانش‌آموزان را به میزان کمتر از حد معمول فراهم می­کند. همچنین، ناهماهنگی بین مطالب کتب معماری در هنرستان­ها، سبب ایجاد اختلال در یادگیری هنرجویان شده است. با توجه به نتایج، پیشنهادهایی برای اصلاح کتاب و کارایی بیشتر آن مطرح شد.