جستاری بر سازماندهی فواصل و رویکرد دُدِکافنیک در موسیقی دمیتری شستاکویچ
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد رشته آهنگسازی، دانشکده هنرهای زیبا، دانشگاه تهران
2 عضو هیئت علمی دانشکده موسیقی، دانشگاه هنر، تهران
doi
10.22059/jfadram.2017.60739چکیده
در این نوشتار تلاش بر آن است تا سازماندهی فاصلهای و انسجام در موسیقی دمیتری شستاکویچ مورد بحث قرار گیرد. بدین منظور، این پژوهش با روش تحقیق تحلیلی ابتدا به بررسی موتیفهای شاخص همچون DSCH و SASCHA (ساشا) میپردازد؛ چرا که این موتیفها نماینده کیفیت صدادهی در آثار آهنگساز هستند. در تحقیقات پیشین به نحوهی پیدایش DSCH و نیز کاربرد مستقیم آن بگونهای شایسته پرداخته شده است؛ اما تمرکز این مقاله، بر استفاده غیرمستقیم یا تلویحی این موتیفها، از جمله تاثیر آن بر آلتراسیون مدها و نوع فواصل مورد استفاده در سری است. در واقع بررسی استفاده غیرمستقیم از این موتیف، نشاندهندهی کیفیت صدادهی خاص در آثار مختلف آهنگساز است. علاوه بر استفاده مستقیم از موتیف "ساشا"، میتوان فواصل مورد تاکید و شاخص در آن و حضور سلول 5-3 را (بعنوان زیرمجموعه آن) در آثار متاخر شستاکویچ مشاهده کرد. پس از بررسی آثار شستاکویچ میتوان نتیجه گرفت، سازماندهی فواصل چه تاثیری در ایجاد انسجام در قطعات دارند. در واقع، او با آوردن عناصر آتونال و دُدِکافنیک در موسیقی تنال خود، نه تنها موجب از هم گسیختگی زبان موسیقایی خود نمیشود، بلکه با سازماندهی فاصلهای، زبانی شخصی و یکپارچه را در موسیقی خود ایجاد میکند.
