وحدت و کثرت وجود در اندیشه ابن عربی و امام خمینی(س)
نویسندگان
1 دانشیارگروه ادیان و عرفان، دانشکده علوم انسانی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری
2 دانشجوی دکتری کلام و فلسفة اسلامی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
چکیده
موضوع وحدت و کثرت وجود در بین عرفا و فلاسفه از اهمیت ویژهای برخوردار است. وحدت وجود با ظهور ابن عربی و ارائه اصول و مبانی عرفان به سبک نظری، جلوه تازه ای پیدا کرد و پس از او به یکی از مهمترین ارکان هستیشناسی عرفانی تبدیل شد. ابن عربی صراحتاً در کتب مختلف خود علیالخصوص در دو اثر مهم خود، فتوحات مکیهو فصوص الحکم، مفصلاً به تبیین این نظریه همت گماشت. از میان عارفان و فیلسوفان متأخّر، امام خمینی از وحدت وجود تقریر خاصی به دست داده است. امام در مصباح الهدایه به تبیین مراحل ظهور حضرت حق، رابطه ظهورات با مقام غیب الغیوب و نسبت اسماء و صفات با ذات احدیت پرداخته است. از نظر امام، تمامی ظهورات حق، حجابی برای مقام غیبالغیوب است. در تفسیر سوره حمد نیز امام پس از توضیح اسماء الله و بیان فنای اسم در مسمّی تاکید میکند که انسان تنها از طریق مراتبی از اسمای الهی میتواند از ذات مقدس الهی به آگاهی ناقصی دست یابد.