پیشینۀ ساخت پیکرههای خمیری و کاغذی در حوزۀ فرهنگ ایران بر اساس منابع مکتوب
نویسندگان
1 کارشناس ارشد نمایش عروسکی، دانشکده هنرهای نمایشی و موسیقی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران
2 دانشیار دانشکده هنرهای نمایشی و موسیقی، پردیس هنرهای زیبا. دانشگاه تهران
doi
10.22059/jfadram.2017.60741چکیده
کمتوجهی به منابع مکتوب کهن در خصوص پیشینۀ کاغذ و خمیرکاغذ در ساخت پیکرهها در حوزۀ فرهنگ ایران، باعث بروز برخی اشتباهات در این زمینه شده است؛ و در بیشتر منابع مرتبط، در مورد پیشینۀ این موضوع، آگاهی درستی ارائه نشده است. اما شواهد موجود در میراث مکتوب نشان میدهد که این شیوه از ساخت اشیاء از سدههای اولیه هجری قمری، در پهنۀ سرزمینهای شرقی و نیز ایرانزمین برای ساخت پیکرهها و اشیاء وجود داشته و در مراسم گوناگون مورداستفاده قرار میگرفته است. نگارندگان در این پژوهش کوشیدهاند تا با بررسی متون کهن، شواهدی در این زمینه بیابند. بخشی از نمونههای موردنظر را میتوان در وقایعنگاریهایی یافت که به قلم مورّخان ایرانی دربارۀ آداب و سنن ایران و یا کشورهای شرقی و همجوار ایران به رشته تحریر درآمده است. برخی دیگر شامل سفرنامههایی است که توسط مورّخان خارجی نگاشته شده و به شرح و احوال زندگی ایرانیان اشاره دارد و در منابع مکتوب ما ثبتشده و عملاً جزئی از حافظه مکتوب ما شمرده میشود. این شواهد نشاندهندۀ آشنایی ایرانیان، با این نوع کاربری از کاغذ و خمیر آن است. این پژوهش بر اساس روش توصیفی-تحلیلی بر آن است تا به پیشینۀ دراز استفاده از خمیرکاغذ در حوزۀ فرهنگ ایرانی بپردازدو پاسخگوی برخی از شبهات باشد.