از معیار تا ساخت: مدلی یکپارچه برای تصمیم‌گیری چندمعیاره در انتخاب بهینه سیستم‌های دیوار و نما

نویسندگان

1 گروه مقاوم سازی و بازسازی سازه‌ها، پژوهشکده سوانح طبیعی، تهران، ایران.

doi
10.48311/bsnt.2025.117463.82891
چکیده

اهداف: انتخاب سیستم‌های جداره ساختمان در ایران اغلب مبتنی بر قضاوت شخصی و فاقد چارچوب علمی و نظام‌مند است. هدف این پژوهش، توسعه یک مدل جامع تصمیم‌گیری چندمعیاره (MCDM) برای ارزیابی سیستماتیک و انتخاب بهینه سیستم‌های دیوار غیرباربر و نما، با تمرکز ویژه بر نیازهای پروژه‌های انبوه‌سازی مسکن است.روش‌ها: در این مطالعه توصیفی-تحلیلی، ۲۲ سیستم رایج و معیارهای کلیدی ارزیابی (عملکردی، اقتصادی، محیطی، اجرایی و...) از طریق مرور دقیق اسناد و مصاحبه با خبرگان شناسایی شدند. سپس، معیارها توسط متخصصان صنعت ساختمان با استفاده از پرسشنامه لیکرت معتبر (آلفای کرونباخ: ۰.۸۸۵ برای دیوار و ۰.۸۸۴ برای نما) وزن‌دهی شدند. پرسشنامه دوم، عملکرد هر سیستم را در برابر این معیارهای وز‌ن‌دار، با در نظر گرفتن سه منطقه اقلیمی اصلی ایران، به‌دقت ارزیابی کرد.یافته‌ها: در سیستم‌های دیوار، معیارهایی چون «قابلیت میخ‌پذیری»، «وزن» و «بهینه‌سازی فضا» به‌عنوان حیاتی‌ترین معیارها شناخته شدند و «پانل دیواریAAC» و «بلوکAAC» بالاترین رتبه را کسب کردند. در سیستم‌های نما، «هزینه اجرا»، «دوام فیزیکی» و «هزینه مصالح» مهم‌ترین عوامل بودند که منجر به برتری «نمای بتنی پیش‌ساخته» و «نمای سنگی با اجرای خشک» گردید. رتبه‌بندی‌های دقیق و مختص اقلیم نیز استخراج شد.نتیجه‌گیری: دستاوردهای اصلی این پژوهش شامل یک ابزار تحلیلی-مدیریتی انطباق‌پذیر مبتنی بر اکسل برای کمک به ذینفعان در انتخاب ترکیب بهینه سیستم بر اساس محدودیت‌های پروژه و اقلیم، و همچنین مجموعه‌ای از جزئیات اجرایی دقیق برای ۹ ترکیب برتر است. این تحقیق، چارچوبی ساختاریافته فراهم می‌کند که ذهنیت‌گرایی را کاهش داده و از تصمیم‌گیری‌های پایدارتر و مقرون‌به‌صرفه‌تر در ساخت‌وساز ایران پشتیبانی می‌کند.