مدلسازی ساختاری تفسیری مولفه های سیمای شهری با رویکرد تدوین چارچوب نظری مبتنی بر تکنولوژیهای نوین ساخت
نویسندگان
1 استاد گروه شهرسازی ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد،خراسان رضوی،ایران
2 دانشجوی دکترای معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند، خراسان جنوبی،ایران
3 استادیار گروه هنر و معماری، ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند، خراسان جنوبی،ایران
4 استاد گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.،دانشکده هنر و معماری،دانشگاه آزاد اسلامی
doi
10.48311/bsnt.2026.117575.82893چکیده
اهداف: تحولات سریع فناوری، تغییرات بنیادینی در سیمای شهرها ایجاد و همسویی با مفاهیم بومی-فرهنگی را دشوار کرده است. این مقاله با هدف مدلسازی ساختاری-تفسری مؤلفههای سیمای شهری با رویکرد فناوریهای نوین ساخت، به بازاندیشی چارچوبهای نظری سیمای شهری میپردازد. روش ها:روششناسی پژوهش ترکیبی (کمی-کیفی) است و با بهرهگیری از تحلیل نظریات اندیشمندان، مؤلفهها و مفاهیم کلیدی مرتبط با سیمای شهری و فناوریهای نوین ،استخراج و سپس با استفاده از روش دلفی و نظر خبرگان، مؤلفهها پالایش و نهایی گردید. نظریات صاحب نظرانی همچون آنتونی گیدنز، پیر بوردیو، مانوئل کاستلز و هایدگر به عنوان مبنای تحلیل قرار گرفته و برای تحلیل روابط بین مؤلفهها و تعیین ساختار سلسلهمراتبی، از روش مدلسازی ساختاری-تفسری (ISM) استفاده شده و در نهایت مدل در 6 سطح لایه بندی شده، ارائه گردیده است. یافته ها: تحلیل ها نشان میدهد فناوریهای نوین ساخت در سیمای شهری نقش پیشران داشته و بیشترین نفوذ را در میان سایر مؤلفهها دارا هستند. مدل حاصل بیانگر ساختاری چندسطحی است که فناوری نوین به صورت متغیری بنیادی و مولفه پیشران در لایههای پایه قرار دارد. نتیجه گیری: فناوری به عنوان مولفهای بنیادین در بازتعریف هویت فضایی، بازنماییهای فرهنگی و حافظه جمعی سیمای شهری نقش کلیدی دارد و شناخت تاریخچه معماری پس از آسیبشناسی وضعیت موجود و تحلیل تأثیر مدرنیته با کمک از نظریات معماری ، در کنار چارچوب نظری ارائه شده، میتواند در بهبود سیمای شهرها مؤثر باشد. چارچوب نظری ارائهشده میتواند مبنای تحلیلی برای فهم روابط میان فناوری ساخت و مؤلفههای سیمای شهری و بهبود وضعیت کنونی سیمای بیرجند مورد استفاده قرار گیرد.
