تحلیل اثر عمق مدفون مخازن بتنی تحت بار انفجاری در خاکهای رسی لایدار
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری؛ مهندسی عمران، دانشگاه هرمزگان
2 دانشیار؛ گروه مهندسی عمران، دانشگاه هرمزگان
3 کارشناسی ارشد؛ مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس
doi
10.48311/mcej.2025.27809چکیده
مخازن بتنی مدفون به عنوان زیرساختهای عمومی و نظامی با اهمیت ملی و استراتژیک، در صورت آسیب دیدن، میتوانند منجر به بحرانهای اجتماعی، امنیتی و زیستمحیطی شوند. از اینرو، طراحی این سازهها برای مقاومت در برابر بارهای ضربهای ناشی از انفجار از اهمیت ویژهای برخوردار است. همچنین، رفتار خاکهای رسی لایدار در مواجهه با این نوع بارگذاری نیازمند بررسی دقیق است. در این مقاله، به بررسی تأثیر عمق دفن مخازن بتنی تحت بار انفجاری در خاکهای رسی لایدار پرداخته شده است. مدلسازی و تحلیل این پدیده با استفاده از نرمافزار AUTODYN و نرمافزار المان محدود FLAC 2D انجام شده است. در این تحقیق، رفتار مخزن بتنی مدفون در عمقهای مختلف (۳، ۶، ۸ و ۱۰ متر) تحت بارهای انفجاری ۵۰، ۱۰۰ و ۲۰۰ کیلوگرم TNT مورد بررسی قرار گرفته است. فرض بر این بوده که انفجار سطحی با فشار و فاصله مشخصی از ساختار مخزن رخ داده است و در تحلیلها، ویژگیهای خاک، سازه و فشار سیال داخل مخزن در نظر گرفته شده است. نتایج نشان میدهد که با افزایش عمق مدفون مخزن بتنی، میزان جابجایی سقف و کف مخزن تحت بار انفجاری کاهش مییابد. این کاهش ناشی از استهلاک انرژی انفجار در خاکهای اطراف مخزن است. بهطور خاص، پس از اعمال بار انفجاری ۵۰ کیلوگرم TNT، با افزایش عمق مدفون مخزن بتنی از ۳ متر به ۶، ۸ و ۱۰ متر، جابجایی سقف مخزن به ترتیب ۵۴٪، ۷۰٪ و ۷۸٪ کاهش یافته است. این نتایج نشان میدهد که عمق دفن مخزن تأثیر قابل توجهی بر عملکرد آن در برابر بار انفجاری دارد و میتواند بهطور چشمگیری از آسیبهای وارد بر سازه جلوگیری کند.
