بررسی تغییرات هیدرومورفولوژیکی رودخانه کرج بر اثر اجرای طرح‌های توسعه منابع آب و مهندسی رودخانه

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)

2 دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)

doi
10.30482/jhyd.2021.265438.1499
چکیده

در این تحقیق تلاش گردید با انجام شبیه‌سازی‌های عددی جریان - رسوب و رفتار مورفولوژیکی رودخانه، برخی اثرات ناشی از اجرای طرح‌های توسعه منابع آب و ساماندهی رودخانه و اثراتی که بر ریخت‌شناسی رودخانه کرج اعمال خواهند نمود، مورد ارزیابی و تحلیل قرار گیرد. بدین منظور با انجام بازدیدهای میدانی و جمع‌آوری اطلاعات، گزارشات و نقشه‌های موجود نسبت به توسعه چهار مدل‌ مختلف هیدرولیکی- رسوبی برای ارزیابی تغییرات شرایط جریان، وضعیت انتقال رسوب و همچنین تغییرات محتمل مورفولوژی در بستر رودخانه کرج ناشی از طرح‌های کانالیزاسیون رودخانه کرج، ساخت دریاچه تفریحی البرز و تغذیه مصنوعی اقدام گردید. مدل‌های بکار رفته در این تحقیق شامل مدل‌های جریان یک و دوبعدی HEC-RAS، مدل رسوب HEC-RAS و مدل RVR Meander برای شبیه‌سازی ریخت‌شناسی رودخانه بوده‌اند. در این مدلسازی‌ها سه سناریوی هیدرولیکی برای بررسی وضعیت جریان در حالت پایه (بدون انجام طرح‌ها)، در محدوده طرح کانالیزاسیون و در محدوده پروژه تغذیه مصنوعی اجرا گردید و مدلسازی تغییرات بستر (رسوب) و ریخت‌شناسی نیز بصورت جداگانه انجام گردید، که ماحصل آنها بروز مشکلاتی در سامانه رودخانه از نظر هیدرولیکی و رسوبگذاری و فرسایش در اثر اجرای طرح‌های در دست اجراست (مانند افزایش تراز بستر و کاهش نفوذپذیری و عقب‌نشینی سواحل). نتایج حاصله می‌تواند راهنمای خوبی برای اصلاح و بهینه‌سازی طرح‌های مهندسی رودخانه و توسعه منابع در پایین‌دست رودخانه کرج باشد.