فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف: فضاهای فرهنگی برای گردهمایی‌های اجتماعی نقش مهمی در تقویت اجتماع‌پذیری دارند، به‌خصوص زمانی که طراحی آن‌ها تعامل کاربران را تسهیل کند. این پژوهش با تمرکز بر کتابخانه مرکزی کرمان به شناسایی و تحلیل مؤلفه «تنوع رفتار» به‌عنوان شاخصی مؤثر در ارتقای اجتماع‌پذیری پرداخته است.روش‌ها: این پژوهش کتابخانه مرکزی کرمان را برای تحلیل مؤلفه «تنوع رفتار» بررسی کرده است. روش پژوهش ترکیبی دو روش مشاهده میدانی و پرسش‌نامه است. بر این اساس، شاخص‌های «یکپارچگی بصری»، «پاسخ‌گویی فضا به مشارکت کاربران» و «کیفیت مکان‌های نشستن» از طریق پرسش‌نامه و شاخص‌های «موقعیت فضاها نسبت به یکدیگر» و «انعطاف‌پذیری فضا» با مشاهده میدانی تحلیل شدند.یافته ها: پژوهش نشان داد که یکپارچگی بصری به‌تنهایی تأثیر قابل‌توجهی بر تنوع فعالیت‌های جانبی ندارد. در مقابل، موقعیت فضاها و استفاده از مسیرهای اجباری نقش مهمی در جذب مخاطب دارد. کاربران برای فعالیت‌های گروهی، فضاهای باز را به بسته ترجیح می‌دهند. انعطاف‌پذیری فضا و شکل‌گیری فضاهای جمعی کنار فعالیت‌های اصلی، تأثیر مثبتی بر تنوع رفتاری دارد. طراحی فضاهایی که علاوه بر کاربری اصلی، خدمات عمومی مکمل ارائه می‌دهند، تجربه کاربری و تعاملات اجتماعی را بهبود می‌بخشد. مکان‌های نشستن با میز، پریز برق و پوشش گیاهی (مانند نشستن روی چمن) حضور و تعامل کاربران را افزایش می‌دهد.نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که مؤلفه‌های «مکان نشستن» و «انعطاف‌پذیری فضایی» بیشترین نقش را در افزایش تنوع رفتار کاربران داشته‌اند. در مقابل، «یکپارچگی بصری»، چیدمان دلخواه مبلمان و عنصر آب تأثیر چندانی نداشته‌اند. این نتایج بر ضرورت تقویت عناصر مؤثر و بازنگری طراحی فضاهای کم‌تأثیر برای ارتقای اجتماع‌پذیری تأکید دارد.