فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف: پژوهش حاضر، با رویکردی طراحی محور، بر آن است تا امکان بهره‌گیری از فضاهای سکوت محور را به‌عنوان بستری برای بازسازی تمرکز در گروه کودکان دارای اختلال بیش‌فعالی موردبررسی قرار دهد.   روش‌ها: ابتدا مبانی روان‌شناختی و محیطی مؤثر بر توجه و رفتار در کودکان بیش‌فعال تحلیل شد و در ادامه با تلفیق مطالعات نظری و تحلیل میدانی، سه مرکز آموزشی و درمانی شهر اصفهان که پذیرای کودکان دارای اختلال بیش‌فعالی هستند، به‌صورت میدانی موردبررسی قرار گرفتند. داده‌ها از طریق مشاهده مستقیم، مصاحبه کیفی با مربیان و تحلیل ویژگی‌های فیزیکی فضاها گردآوری شد و مؤلفه‌هایی مانند شدت و رنگ نور، چیدمان مبلمان، مصالح و بافت، کیفیت آکوستیکی، مقیاس فضا و مرزهای حسی مورد ارزیابی کیفیت فضایی قرار گرفتند و در مرحله بعد، بر مبنای تلفیق داده‌های نظری و میدانی، چک‌لیستی برای طراحی فضاهای سکوت محور استخراج شد.   یافته‌ها: تحقیق نشان می‌دهد که کاهش محرک‌های محیطی مزاحم، تنظیم نور و صدا و تعریف‌پذیری فضایی می‌تواند به کاهش تنش‌های رفتاری و افزایش بازده شناختی در کودکان بیش‌فعال منجر شود و در این میان، سکوت، نه فقط به‌عنوان نبود صدا، بلکه به‌مثابه کیفیتی طراحی‌شده برای ایجاد تعادل ذهنی در نظر گرفته می‌شود.   نتیجه‌گیری: پژوهش نشان می‌دهد که طراحی آگاهانه، با تمرکز بر اصول ادراکی و رفتاری، می‌تواند بستری مؤثر برای ارتقای تمرکز، خودتنظیمی و آرام‌سازی ذهنی در محیط‌های یادگیری کودکان دارای اختلال بیش‌فعالی فراهم آورد. در پایان با ارائه یک چک‌لیست طراحی محور، چشم‌اندازی عملی در جهت همگرایی میان معماری، نیازهای شناختی و سلامت رفتاری کودکان تدوین شده است.