طراحی و اعتبارسنجی الگوی مدیریتِ کیفیت فعالیت‌های آموزشی اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌ها

نویسندگان

1 دانشگاه شاهد

doi
10.52547/irphe.28.3.55
چکیده

هدف اصلی این مطالعه طراحی و اعتبارسنجی الگوی مدیریتِ کیفیت فعالیت‌های آموزشی اعضای هیئت ‌­علمی دانشگاه‌ها بود. این پژوهش در چارچوب رویکرد کیفی و کمّی انجام شد؛ در مرحله کیفی تعداد 12 نفر از خبرگان آموزش دانشگاهی به ­صورت هدفمند و با راهبرد نمونه‌گیری نظری انتخاب شدند و به ­صورت نیمه ساختاریافته با آنها مصاحبه شد. در مرحله کمّی جامعه آماری اعضای هیئت ‌علمی دانشگاه شاهد (268 نفر) بودند که با به‌کارگیری فرمول نمونه‌گیری کوکران تعداد 154 نفر با روش نمونه­ گیری طبقه ­ای نسبتی به­ عنوان نمونه انتخاب شدند. برای تحلیل داده‌های کیفی از روش تحلیل موضوعی (تم) و برای اعتبارسنجی الگوی پیشنهادی از مدلیابی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS) استفاده شد. پس از پیاده‌سازی محتوای مصاحبه‌ها و تحلیل مقدماتی آنها، کدها یا مفاهیم اولیه شناسایی شدند و به ­منظور دستیابی به مقوله‌های اصلی کدهای مشابه در طبقه‌های خاص قرار گرفتند. برای هر یک از طبقات عنوانی که دربرگیرنده کل کدهای آن طبقه باشد، انتخاب شد. در نتیجه این مطالعه، الگوی مدیریتِ کیفیت فعالیت‌های آموزشی اعضای هیئت‌ علمی دانشگاه‌ها مشخص شد که به اعتقاد خبرگان پژوهش دانشگاهی شامل چهار بعد (بستر و زمینه، برنامه‌ریزی، اجرا و ارزیابی و بهبود) و 30 مؤلفه است. نتایج حاصل از تحلیل داده‌های کمّی نشان داد که افراد نمونه تحقیق الگوی مدیریتِ کیفیت فعالیت‌های آموزشی اعضای هیئت‌ علمی دانشگاه‌ها را در سطح مطلوب ارزیابی کردند و وجود این ابعاد و مؤلفه‌های مربوط به آنها را مهم و حایز اهمیت تشخیص دادند. اعتباریابی مدل طراحی شده در نمونه تحقیق نشان داد که تمام متغیرهای مشاهده‌پذیر بار عاملی مناسبی بر متغیر مکنون خود دارند و با توجه به شاخص‌های PLS از مطلوبیت لازم برای سنجش متغیر مکنون متناظر خود برخوردارند. یافته‌های حاصل از آزمون نیکویی برازش و سایر شاخص‌های کیفیت مدل نشان داد که مدل پیشنهادی الگوی مدیریتِ کیفیت فعالیت‌های آموزشی اعضای هیئت ‌علمی دانشگاه‌ها از کیفیت و برازش لازم برخوردار است.