بررسی پدیده تکثیر خبر در رسانه‌های ایران: نقش ارزش خبری در برابر سیاست‌های رسانه‌ای

نویسندگان

1 استادیار پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، تهران، ایران. رایانامه: eafghahi@yahoo.com

doi
10.22034/lrsi.2025.534573.1398
چکیده

 هدف: این تحقیق با هدف معرفی پدیدۀ تکثیر رسانه ای به­ عنوان یک نظریه انجام شده است و از این رهگذر فرضیۀ صورت بندی شده را مورد آزمون قرار می دهد. فرضیه مطرح می کند که وقتی خبر الف اولین بار توسط رسانه1 منتشر می­شود رسانۀ nام (n=1,2,3, … ) که این خبر را تکثیر و منتشر می کند با رسانه 1 در یک گفتمان خبری قرار می ­گیرند.روش: برای انجام این پژوهش و آزمون فرضیه از تحلیل انتشار محتوا استفاده می کنیم. در این پژوهش ابزار گردآوری داده ها فیش برداری است و جامعه تحقیق را اخبار روز و مهمی تشکیل می دهد که به دفعات زیادی در رسانه ها و شبکه های مجازی از طریق کاربران به اشتراک گذاشته می­ شوند و به اصطلاح ترند می شوند و نسبت به اخبار دیگر پربازدید هستند. نمونه گیری بصورت هدفمند و در بازه زمانی شش ماهۀ دی تا خرداد 1404 انجام شد. یافته ها: اخبار مورد بررسی توسط رسانه­ های هم­سو و در برخی موارد رسانه های میانه رو و تا حدودی بی طرف تکثیر شده اند. این اقدام رسانه ها نشان می دهد که جریان رسانه ای در کار نبوده است و صرفاً تکثیر رسانه ای مطرح است و بر این اساس فرضیه تحقیق تأیید می شود. بدین صورت که وقتی خبری در یک رسانه منتشر و در سایر رسانه ها تکثیر می شود، تمام آن رسانه ها با رسانۀ اولی در یک گفتمان خبری قرار می گیرند. توضیحات مربوط به تحلیل تک تک اخبار در بخش یافته ­ها صحت این فرضیه را نشان می دهند. نتیجه گیری: رویدادی که خبر آن تکثیر می شود دارای ارزش خبری برای مخاطبان هدف آن رسانه هاست و احتمالاً ربطی به سیاست های خبری رسانه های مدنظر ندارند. به عبارت دیگر، ارزش خبری رویداد، باعث تکثیر خبر در رسانه های مختلف می شود. براساس تحلیل سوگیری با اغماض می‌توان ادعا کرد رسانه‌هایی که در تکثیر خبری مشارکت دارند (اولویت را به ارزش خبری می‌دهند نه سیاست رسانه‌ای) نسبت به رسانه‌هایی که مشارکت ندارند دارای سوگیری کمتری هستند.