نحوه بازنمایی هند به عنوان قدرت نوظهور در کانال های تلگرامی العالم و بی بی سی
نویسندگان
1 استادیار، هیئت علمی گروه روزنامهنگاری و مدیریت رسانه، دانشکده علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)، رایانامه: m.davari@atu.ac.ir
2 کارشناس ارشد، گروه روزنامهنگاری، دانشکده علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. رایانامه: maryamgholizadeh2880@gmail.com
doi
10.22034/lrsi.2026.510283.1338چکیده
هدف: این پژوهش با هدف تحلیل بازتاب قدرت نوظهور کشور هند در دو کانال تلگرامی مهم شامل بیبیسی فارسی و العالم انجام شده است. مطالعه حاضر میکوشد محورهای معنایی غالب، راهبردهای زبانی و ساختارهای قدرت مستتر در تولید و بازنشر اخبار مرتبط با هند را شناسایی کند. هدف نهایی، تبیین سازوکارهای ساخت معنایی هند بهعنوان قدرتی در حال ظهور و سنجش میزان تفاوت یا شباهت الگوهای بازنمایی در دو رسانه مورد مطالعه است. این بررسی به درک چگونگی تأثیر ایدئولوژی رسانهای بر شکلگیری تصویر هند در افکار عمومی کمک میکند.روش: این پژوهش با رویکرد کمّی و با استفاده از روش تحلیل محتوای کمی به توصیف، تحلیل و مقایسه مقولات نوع روابط، ژانر، نحوه زبان، نوع سیاستهای داخلی، نوع سیاستهای خارجی، نوع پوشش تحریمها، نوع روابط با قدرتهای بزرگ، مباحث اقتصادی پرداختهشده در خبر، مباحث تجاری، نوع پردازش به فرهنگ و هنر و مباحث مربوط به جامعه و امنیت در دو کانال تلگرامی العالم و بیبیسی فارسی میپردازد. دستورالعمل کدگذاری بر اساس موضوع و اهداف تحقیق طراحی شد و بر مبنای آن، تمامی خبرها و مطالب مرتبط با هند در بازه زمانی یکم فروردین ۱۴۰۳ تا ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ استخراج، کدگذاری و وارد نرمافزار آماری شدند. در مجموع، ۱۱۹ واحد محتوایی مرتبط با موضوع پژوهش انتخاب و با استفاده از آمار توصیفی و آزمونهای استنباطی مناسب مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. جامعه آماری شامل تمامی پستهای مرتبط با هند در بازه زمانی مذکور بود که به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب گردید.یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد که در هر دو کانال، روابط درونی و زبان روزنامهای الگوی غالب در بازنمایی هند هستند، اما نحوه توزیع مقولات در دو رسانه تفاوت معناداری دارد. در العالم سهم مباحث اقتصادی خاص، امنیت و مسائل اجتماعی بیشتر است و هند در قالب قدرتی چندبعدی و فرصتساز تصویر میشود؛ در حالی که در بیبیسی فارسی تمرکز بالاتری بر مباحث اقتصادی عمومی، چالشها و تورم وجود دارد و هند بیشتر در قالب قدرتی در حال ظهور اما مسئلهدار بازنمایی میشود. همچنین، مقایسه درصدها و نتایج آزمونهای آماری نشان میدهد که دو رسانه در نحوه پوشش روابط با قدرتهای بزرگ، نوع سیاستهای خارجی و شیوه ارجاع به ایران و منطقه نیز الگوهای متمایزی را دنبال میکنند.نتیجهگیری: بر اساس یافتهها میتوان نتیجه گرفت که بازنمایی قدرت نوظهور هند در دو کانال تلگرامی العالم و بیبیسی فارسی، تابع سازوکارهای بازنمایی، برجستهسازی، چارچوببندی و دروازهبانی متفاوت است. العالم با برجستهسازی روابط درونی، ابعاد مشخص اقتصادی و امنیتی و تاکید بر همکاریهای منطقهای، هند را در چارچوب نظمی چندقطبی و همسو با قدرتهای غیرغربی بازمیسازد؛ در مقابل، بیبیسی فارسی با تاکید بر چالشهای اقتصادی و سیاسی و استفاده از زبان رسمیتر، چارچوب انتقادیتری از قدرت نوظهور هند ارائه میدهد. این تفاوتها نشان میدهد که الگوهای بازنمایی، نه فقط بازتاب واقعیت عینی، بلکه برساختهای از راهبردهای حرفهای و ایدئولوژیک رسانهها هستند و درک مخاطبان از جایگاه هند و نسبت آن با ایران و نظم بینالملل را بهگونهای متمایز شکل میدهند.
