فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: این پژوهش ضمن شناخت دیدگاه کاربران شبکه‌های اجتماعی در خصوص باورپذیری اخبار جعلی، با هدف شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر پذیرش و واکنش کاربران به اخبار جعلی در فضای رسانه‌های اجتماعی انجام شد.روش پژوهش: این پژوهش، کمّی و از نوع پیمایشی است که به روش نمونه‌گیری در دسترس انجام شد. برای جمع‌آوری داده‌های پژوهش، از پرسشنامه محقق‌ساخته استفاده شد که به طور آنلاین بین جمعیت نمونه که از کاربران شبکه‌های اجتماعی بودند توزیع شد.یافته‌ها: کاربران به طور گسترده‌ به راه‌های مقابله با اخبار جعلی به عنوان راهکارهایی مؤثر در افزایش دقت و صحت اطلاعات اعتقاد داشتند. به علاوه، بیش از 60 درصد پاسخگویان حوزه علوم ارتباطات و رسانه در این پژوهش موافق و کاملا موافق بودند که پیشرفت هوش مصنوعی و گرافیک رایانه‌ای در خلق چهره‌های متفاوت از هر شخصیتی، تشخیص ویدئوهای جعلی را مشکل کرده است. پاسخگویان بیشترین اجماع نظر را در خصوص عواملی همچون «عدم شفافیت رسانه‌های رسمی» و «بی‌اعتمادی اجتماعی» داشتند.نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که اخبار جعلی تأثیرات گسترده‌ای بر جوامع دارد و می‌تواند موجب افزایش بی‌اعتمادی عمومی، تضعیف نهادهای دموکراتیک، کاهش مشارکت اجتماعی، دوقطبی شدن جامعه و گسترش ناآرامی‌های اجتماعی شود. از بین رفتن اعتماد به منابع خبری سنتی، استفاده از اخبار جعلی برای دستکاری افکار عمومی و افزایش قطب‌بندی  سیاسی و اجتماعی، از جمله مهم‌ترین چالش‌هایی هستند که در این پژوهش شناسایی شدند. علاوه بر این، انتشار اطلاعات نادرست نه تنها باعث گمراهی کاربران شبکه‌های اجتماعی می‌شود، بلکه می‌تواند امنیت روانی و اجتماعی جامعه را نیز به خطر بیندازد. در سطح فردی نیز ارتقای سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی ضروری است.