نقشِ تحریرها در صورتبندیِ گوشههای ایرانی
نویسندگان
1 کارشناس ارشدِ رشتهی نوازندگی موسیقی ایرانی، دانشگاه هنر، تهران
doi
10.22059/jfadram.2014.50014چکیده
چکیدهدر این مقاله تلاش بر این است که بر پایهی 5 آوانگاری از اجراهای برخی اساتیدِ آوازِ ایران با رهیافتی تطبیقی- تحلیلی و با استفاده از مفاهیمِ شِنکِر در آنالیزِ موسیقی، قسمتی از نقشهای متنوع تحریرها در موسیقی دستگاهی بررسی شود. تحلیلِ این نمونهها، که همگی از درآمدِ دستگاه چهارگاه انتخاب شدهاند، صرفاً با تکیه بر تحریرهای بخشِ آغازینِ این اجراها انجام خواهد شد. در این بررسی، با تکیه بر مبحثِ سیرِ نغمگی، نشان داده خواهد شد که تحریرها، به عنوان مهمترین عنصرِ تزئینی در موسیقی دستگاهی، در بسترِ مُدی که در آن اجرا میشوند، معنا پیدا میکنند و ما با توجه به این بستر است که میتوانیم نحوة عملکرد تحریرها را توضیح دهیم. نیز با تکیه بر تحلیلِ نمونهها و ترسیمِ نمودارهایِ آنالیزی، تلاش خواهد گردید نحوة شکل یافتنِ صورت و پیکرة گوشهها، و به تبع آن دستگاههای ایرانی، به واسطة تحریرها، که میتواند کمک شایانی باشد برای درکِ ما از ساز و کار گوشهها و دستگاهها، بازنمایی شود. گسترش و بسطِ یک صدا و نیز یک سلولِ مُدال خاص؛ کمک به گذار از نغمهای به نغمة دیگر و نیز از سلولی مُدال به سلولِ مُدال دیگر و نیز پرداختِ انواع فرودها در موسیقی دستگاهی، از جمله مهمترین نقشهای متنوع تحریرها به شمار میآیند.