اثربخشی بسته آموزشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر مقایسه اجتماعی و خود تنظیمی هیجانی دانش‌آموزان معتاد به اینترنت

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. ایمیل:Mahsaghasemimofrad@gmail.com

2 استادیار، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)، ایمیل: eslami.ma@atu.ac.ir

3 استاد تمام، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. ایمیل: dortaj@atu.ac.ir

doi
10.22034/lrsi.2024.484934.1273
چکیده

هدف: باتوجه به افزایش استفاده مشکل‌زا از اینترنت و وابستگی به آن که سبب شکل‌گیری نوعی از اعتیاد، به نام اعتیاد به اینترنت شده است و باتوجه به پیامدهای ناگوار آن به خصوص برای نوجوانان و جوانان، لازم است برنامه‌ای در جهت کاهش اثرات منفی آن از قبیل مقایسه‌های اجتماعی و افزایش خود تنظیمی هیجانی که سبب تنظیم حالات درونی فرد می‌شود و از طرفی می‌تواند از اعتیاد به اینترنت بکاهد، انجام شود. ذهن‌آگاهی پروتکلی مهم و اثرگذار است که احتمال می‌رود بتواند در این امر خطیر، کمک کننده و موثر باشد. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی بسته آموزشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر مقایسه اجتماعی و خودتنظیمی هیجانی در دانش‌آموزان معتاد به اینترنت شهرستان گرمه اجرا گردیده است. جامعه مورد نظر، دانش‌آموزان وابسته به اینترنتی بودند که در سال تحصیلی 1402- 1401 و در مقطع متوسطه دوم تحصیل می‌کردند.روش‌: پژوهش به صورت نیمه‌آزمایشی با طرح پیش آزمون–  پس آزمون به همراه گروه کنترل انجام شد و برای نمونه‌گیری، ابتدا مدرسه‌ای به صورت در دسترس انتخاب شد سپس آزمون اعتیاد به اینترنت یانگ برای دانش‌آموزان اجرا گردید. 30 دانش‌آموز که وابستگی بیشتری داشتند، انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. در پیش‌آزمون، پرسشنامه‌های مقایسه اجتماعی گیبونز و بانک (1999) و خودتنظیمی هیجانی هافمن و کاشدان (2010)، اجرا گردید. بعد از اجرای پروتکل ذهن‌آگاهی، مجدداً مقایسه اجتماعی و خودتنظیمی هیجانی سنجیده شد.یافته‌ها: تجزیه و تحلیل داده‌ها به وسیله تحلیل کوواریانس چند متغیره و نرم‌افزار spss انجام شد که تفاوت معناداری در مقایسه اجتماعی و خودتنظیمی هیجانی در گروه آزمایش ایجاد شد.نتیجه‌: می‌توان گفت آموزش ذهن‌آگاهی منجر به کاهش مقایسه اجتماعی و بهبود خودتنظیمی هیجانی در دانش‌آموزان معتاد به اینترنت می‌گردد و به عنوان یک روش کارآمد محسوب می‌شود.