اثر آموزش راهبردهای یادگیری‏(شناختی و فراشناختی) بر عملکرد حافظۀ فعّال دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطۀ شهر تهران

نویسندگان

1 کارشناس‏ارشد روان‏شناسی تربیتی

2 عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبائی

3 عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبائی

doi
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر آموزش راهبردهای یادگیری‏(شناختی و فراشناختی) بر عملکرد حافظۀ فعال انجام شد. جامعه‏ی این پژوهش عبارت بود از کلیه‏ی دانش‏آموزان دختر مقطع متوسطۀ شهر تهران که در سال تحصیلی 88-1387مشغول به‏تحصیل بودند. به‏منظور انتخاب نمونۀ آماری پژوهش، تعداد 175 نفر از دانش‏آموزان با استفاده از روش نمونه‏گیری خوشه‏ای چند مرحله‏ای انتخاب شدند. سپس، با اجرای آزمون ظرفیت حافظه فعال (اقتباس از دانیمن و کارپنتر، 1980) و پرسشنامۀ تلفیقی چهل ‏و ‏چهار سؤالی راهبردهای یادگیری (کرمی، 1381) تعداد 40 نفر از دانش‏آموزان گروه نمونه که نمرۀ پائین‏تر از میانگین در این دو آزمون کسب کرده بودند، انتخاب شدند. آنگاه، به‏طور تصادفی، 20 نفر از آنان در گروه کنترل و20 نفر دیگر در گروه آزمایش جایگزین شدند. گروه آزمایش به‏ مدت10 جلسۀ یک ساعته تحت آموزش راهبردهای یادگیری قرار گرفتند. پس از اتمام جلسات آموزش، به‏عنوان پس‏آزمون، عملکرد حافظۀ فعال هر دو گروه آزمایش و کنترل مورد سنجش قرار گرفت. داده‏های حاصل از اجرای پیش‏آزمون و پس‏آزمون، با استفاده از آزمونt  گروه‌های مستقل و همبسته مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. یافته‏های پژوهش نشان داد، آگاهی و استفاده از راهبردهای شناختی و فراشناختی یادگیری روی عملکرد حافظۀ فعال اثر مثبت دارد. این نتایج می‌تواند کاربردهایی برای تدریس و یادگیری اثربخش داشته باشد که در مقاله‌ی حاضر به آن پرداخته می‏شود.