شبیهسازی توزیع قائم سامانه های گردوغبارزا در ارتباط با سامانه های همدید و توپوگرافی در غرب ایران
نویسندگان
1 استاد گروه اقلیمشناسی، دانشگاه تبریز
2 استاد گروه اقلیمشناسی، دانشگاه تبریز
3 استادیار گروه اقلیمشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد
4 دکتری اقلیمشناسی، دانشگاه تبریز
doi
10.22059/jphgr.2017.62840چکیده
در این مطالعه، بر اساس خروجیهای مدل WRF-CHEM، الگوهای توزیع قائم سامانههای گردوغبارزا در غرب ایران به دو دسته تقسیم شد: الگوهایی با توزیع قائم در حدود 5/6 کیلومتر و کمتر از 5/3 کیلومتر. الگوهای همدید رخداد گردوغبار در دورة سرد به دو دسته تقسیم میشود: جبههای و غیرجبههای. در الگوی اول جبههای، بیشینة ارتفاع گردوغبار حدود 5/6 کیلومتر است و وابسته به شدت واگرایی در تراز میانی و سرعت قائم بالاسو و استقرار هستة جت بر فراز مناطق منشأ گردوغبار است. در الگوی دوم جبههای، بیشینة ارتفاع تودة گردوغبار کمتر از 4 کیلومتر است. در این الگو، ارتفاع محدودتر تودة گردوغبار وابسته به شدت محدودتر چرخندگی در تراز میانی و موقعیت جت است که عمدتاً بر فراز مناطق منشأ گردوغبار قرار ندارد. در الگوی غیر جبههای، پهنههای وسیعی از خاورمیانه تحت تأثیر استقرار یک پشته قرار میگیرد و الگوی گردشی در تراز زیرین تروپوسفر در شکلگیری گردوغبار مؤثر است. ارتفاع گردوغبار در این الگو حدود 5/3 کیلومتر است. همچنین، مهمترین عامل در محدودشدن ارتفاع تودة گردوغبار در غرب ایران ماهیت سامانههای جوّی است. مانع کوهستانی زاگرس در انتشار قائم و افقی گردوغبار اهمیت کمتری دارد.
