ویژگیهای تشریحی و ریختی برگ برخی گونههایAcer L.
نویسندگان
1 استادیارگروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران
doi
چکیده
سرده افرا دارای 148-150 گونه است که اکثراً درآسیا، چین وژاپن پراکنده اند. در ایران نیز 10گونه افرا عناصر اصلی رویشهای جنگلی را تشکیل دادهاند. وجود گونههای هیبرید و شناسایی نشده از یک طرف و تاثیر تغییراتاقلیمی برشکلظاهریگونهها از طرف دیگر، گروهبندی گونهها را با سردرگمی مواجه کرده است. درتحقیق حاضر تعداد52 صفت کمی و کیفی ریختی و تشریح برگ و اپیدرم گونههای موجود در ایران انتخاب و مقایسه گردید و تفاوتها و شباهتهای بین آنها مشخص شد. تحلیل خوشهایWard و رسته بندی PCA با استفاده از نرم افزار Rانجام شد. نتایج تحلیل رسته بندی با تحلیلخوشهای منطبق بود. نتایج نشان داد که تمامگونههای موردبررسیافرا دریک خوشه ونزدیک هم-قرار میگیرندودوگونه Koelreutaria paniculata Laxm و Dodonea viscosa (L.)Jacq. ازسردهAcer کاملا مجزا هستند. A. campesstre L. و A. microphyllum(Boiss.) Dinsm نیز بیشترین شباهت را به یکدیگر نشان دادند و A. negundo L.بهطور جداگانه با آنها ایجاد خوشه کرده است. قرارگرفتن گونه های دیگر در خوشه های مجزا نشان دهنده دارا بودن دو نوع ترکیب صفات برای جدا شدن گونهها است. صفات تشریحی برگ مانند ضخامت رگبرگ اصلی، وجود کرک و اشکال و اندازه های متنوع آن و تراکم کرک، ضخامت و تنوع موم و اشکال آن، اندازه و تراکم روزنه، تشکیل غلاف اسکلرانشیم و دستجات آمفی کریبرال ازگونه ای به گونه دیگر متفاوت بود. به نظر می رسد که تفاوت و یا شباهتهای بین گونهها به محیط اکولوژیکی و شرایط رویشگاه آنها بستگی دارد.