فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: محتوا در فضای سایبر ایران یکی از چالش برانگیزترین مسائل سیاست‌گذاری این حوزه است و رویکردهای متفاوت و گاه متناقضی درباره شیوه مواجهه با این پدیده مطرح شده است. در شرایطی که سرعت تحولات فضای سایبر آنچنان بالاست که هنوز در خصوص یک مسئله اتفاق نظر به وجود نیامده، مسائل جدید یکی پس از دیگری از راه می‌رسند، آینده‌پژوهی برای سیاست‌گذاری محتوای اینترنت از طریق شناخت مسیرهای پیش رو و تصمیم‌گیری‌های پیش‌دستانه جهت آماده شدن برای آینده از ضروریات سیاست‌گذاری است.روش پژوهش: در این مقاله از روش‌های دلفی، چرخ  آینده و پس‌نگری برای آینده‌پژوهی استفاده شده است. ابتدا آینده مطلوب محتوا در فضای سایبر ایران با مشارکت ۳۲ نفر از خبرگان از طریق روش دلفی مشخص شد. سپس از روش چرخ آینده برای مشخص کردن محورهای اصلی برای محقق شدن آینده مطلوب استفاده شد تا زمینه برای پس‌نگری فراهم شود. پس‌نگری آماده کردن اذهان به تصاویر آینده به عنوان زمینه برای تصمیم‌ها است. در این رویکرد برخلاف پیش‌نگری به‌جای اینکه از حال به آینده نگاه کنیم، از آینده به زمان فعلی می‌نگریم و با تصویر وضعیت مطلوب که از اساس با وضع موجود متفاوت است زمینه برای تحول فراهم می‌شود.یافته‌ها: پس از مشخص شدن آینده مطلوب، مهم‌ترین محورهایی که برای تحقق آینده مطلوب نیاز به توجه ویژه دارند مشخص شدند: جایگاه حاکمیت در میان فعالان تولید و توزیع محتوا، توازن قدرت در میان فعالان تولید و توزیع محتوا، گردش آزاد محتوا در فضای سایبر و قابلیت‌های درآمدزایی از محتوا. افق زمانی مورد نظر این پژوهش سال ۱۴۰۴ در نظر گرفته شده و در چارچوب پس‌نگری گام‌هایی برای تحقق آینده مطلوب پیشنهاد شده است.نتیجه‌گیری: برای هر کدام از محورهای چهار گانه زمان در قالب چهار گام شکسته شده است. این وضعیت‏های مطلوب دارای رابطه‏ای پلکانی هستند که تحقق هر آینده دورتر، نخست مستلزم تحقق آینده نزدیک‏تر است. در مجموع می‌توان گفت رسیدن به آینده مطلوب در حوزه محتوای فضای سایبر ایران با بهره‌گیری از رویکرد آینده‌پژوهی در سیاست‌گذاری تا حد زیادی قابل تحقق است.