شناسایی شایستگی های اصلی معلمان دورة متوسطه از دیدگاه خبرگان تعلیم و تربیت

نویسندگان

1 استادیار، گروه روش‌ها و برنامه‌های درسی و آموزشی، دانشکدة علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه تهران، ایران

2 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

3 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکدة علوم تربیتی و روانشاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

4 استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکدة علوم تربیتی و روانشاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
چکیده

پژوهش حاضر با هدف ­شناسایی شایستگی­های اصلی معلمان دورة متوسطه از دیدگاه خبرگان تعلیم و تربیت انجام گرفته است. پژوهش حاضر به روش کیفی با استراتژی داده‌بنیاد اجرا شد. جامعة آماری پژوهش همة خبرگان تعلیم و تربیت دانشگاه­های دولتی شهر تهران بودند که به روش نمونه­گیری هدفمند، و با معیار اشباع داده‌ها، 18 نفر از آنان انتخاب شده‌اند. داده‌ها از طریق مصاحبة نیمه­ساختاریافته جمع‌آوری شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها روش کدگذاری اسمیت (2007) به‌کار گرفته شد. همچنین، بررسی اعتبار پژوهش با روش بازبینی اعضا انجام گرفت. برای افزایش پایایی پژوهش روش­های اجرای فرایند نظام­مند ثبت، ضبط و نوشتن داده­­ها (ضبط صدا، پیاده‌سازی مصاحبه و نگارش داده­های شفاهی) در همة مصاحبه­ها و تحلیل روشمند داده­­ها و استخراج منطقی مقولات و مفاهیم انتزاعی کلان­تر برمبنای روش کدگذاری به‌کار گرفته شد. براساس یافته­های پژوهش، شایستگی­های اصلی معلمان دورة متوسطه از دیدگاه خبرگان تعلیم و تربیت، شامل شایستگی­های «ارتباطی»، «روان­شناختی»، «خدماتی»، «پژوهشی»، «فردی» و «تربیتی» است که هریک از آن­­ها نیز از خرده­شایستگی­های متعددی تشکیل شده­اند. شناخت و معرفی این شایستگی­ها در نظام تربیت معلم کشور می‌تواند به سیاست­گذاران، مدیران و برنامه‌ریزان آموزشی در اتخاذ راهبردهای مناسب برای کاهش شکاف بین وضع موجود و مطلوب در این زمینه و ارتقای وضعیت مؤلفه‌های شایستگی یاری رساند.