سلبریتی‌ها و جذب افکار عمومی: بررسی نقش الگوهای مورد استفاده

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه ارتباطات، روزنامه نگاری و رسانه، دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران. رایانامه: eelmaz@gmail.com

2 نویسنده مسئول، استادیار، گروه ارتباطات، روزنامه نگاری و رسانه، دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران. رایانامه: ali_phd1970@yahoo.com

3 استادیار، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران. رایانامه: mbabaee48@gmail.com

4 استادیار، گروه ارتباطات، روزنامه نگاری و رسانه، دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران. nassim_majidi2002@yahoo.com

doi
10.22034/lrsi.2024.468088.1208
چکیده

هدف: مقاله ضمن بررسی شاخص‌های عینی به‌دنبال درک رفتار سلبریتی‌ها در فضای مجازی است که چگونه بر مخاطبان و افکارعمومی تأثیر می‌گذارند. مطالعه پیشینه تحقیقات منجر به استخراج شاخص‌های دهگانه‌ای شد که سلبریتی‌ها برای ایفای نقش در شبکه اجتماعی و جذب طرفداران استفاده‌ می‌کنند. فرض پژوهش این است که بین این الگوها و جذب افکار عمومی رابطه وجود دارد.روش‌پژوهش: روش پژوهش از نوع پیمایشی است. جامعه‌ی آماری پژوهش کاربران ایرانی فعال در اینستاگرام و دنبال­کننده 10 نفر از سلبریتی ­های فعال و شاخص­ می‌باشند. از فرمول کوکران برای محاسبه حجم نمونه جوامع نامعین استفاده ‌شد. پژوهشگر پرسشنامه را برای 40 نفر از دنبال­کننده­های هر سلبریتی ارسال نمود که در مجموع 400 پرسشنامه تکمیل و دریافت شد که مشخص شد هر کاربر میانگین 9/5 سلبریتی را دنبال‌ و  3/5 ساعت را در شبکه‌های اجتماعی‌ می‌گذراند.یافته‌ها: براساس یافته‌ها بین الگوهای مورداستفاده سلبریتی‌ها و جذب افکارعمومی به‌میزان 0/759در مقیاس همبستگی پیرسون رابطه معنادار وجود دارد، که براساس جنسیت تفاوت معنادار نیست، اما براساس سطح تحصیلات تفاوت معنادار است و افراد با تحصیلات پایین‌تر بیشتر از افراد با تحصیلات بالاتر تحت تأثیر سلبریتی‌ها قرار می‌گیرند. از شاخص‌های دهگانه "تقلید و الگوبرداری" و "سبک زندگی" قوی‌ترین ارتباط و بیشترین تأثیر را بر افکارعمومی می‌گذارند.نتیجه‌گیری: یافته‌ها نظریات چارچوب نظری همچون جامعه نمایشی، مصرف فرهنگی و رابطه فرااجتماعی را تایید‌ می‌کند و سلبریتی‌ها در بستر رسانه‌های اجتماعی جدید، نه تنها منشا سرگرمی هستند، بلکه با تأثیر زیاد بر نگرش و افکارکاربران، نقش قابل‌توجهی در جذب و شکل‌دهی افکارعمومی ایفا می‌کنند. موضوعاتی که سلبریتی‌ها مطرح‌ می‌کنند ازنظر افکارعمومی بااهمیت است و میزان حضور در شبکه‌های اجتماعی و دنبال‌کردن صفحات سلبریتی‌ها می‌تواند برای کاربران الگوسازی کند و نه‌تنها در شکل‌دهی به جریان افکار عمومی موثر هستند، بلکه آن‌ها را تقویت یا تضعیف می‌کنند بنابراین لزوم توجه به این مسئله و پیامدهای آن برای سیاستگذاران و متخصصان رسانه را آشکارتر می‌سازد.