الزامات نهادی مدیریتی تحوّل علوم انسانی در گام دوم انقلاب تحلیلی بر مبنای عقلانیت نقّاد

نویسندگان

1 استادیار گروه فلسفۀ علم و فنّاوریق پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. این مقاله با حمایت کنگرۀ بین‌المللی علوم انسانی اسلامی تهیه و در کمیسیون مدیریت تحول در علوم انسانی این کنگره ارائه شده است.

doi
چکیده

هدف: هدف از انجام این این پژوهش، بررسی عوامل نهادیِ عدم توفیق مطلوب در زمینۀ تحوّل علوم انسانی در گام اول انقلاب اسلامی و ارائۀ رهنمودهایی برای برنامه‌ریزی بهتر در آینده، با الهام از بیانیۀ گام دوم انقلاب اسلامی رهبر معظم انقلاب اسلامی بود. روش: این بررسی مبتنی بر رویکرد عقلانیت نقّاد در ارتباط با رشد و توسعۀ علم و فنّاوری و مطالعۀ آسیب‌شناسانۀ اقدامات انجام‌شده در گام اول انقلاب(تأسیس مراکز فرهنگی، آموزشی، پژوهشی، برنامه‌ریزی و سیاستگذاری) انجام شده است. یافته‌ها: «رویکرد محوری نداشتن مراکز فعال در زمینۀ تحوّل علوم انسانی»؛ «گستردگی اهداف و برنامه‌های این مراکز»؛ «انجام فعالیتهای غیر مرتبط با مأموریت اصلی آنها»؛ «نداشتن خبرگزاری تخصصی با محوریت تحوّل علوم انسانی» و «نداشتن نقشۀ راه تحوّل و ارتقای علوم انسانی» از عواملی‌اند که تحوّل علوم انسانی را با مانع روبه‌رو کرده‌اند. نتیجه: بدون انجام آسیب‌شناسی مرتب اقدامات گذشته در زمینۀ تحوّل علوم انسانی و رفع موانع پیش روی این حرکت، دستیابی به هدفی که در چندین سند بالادستی نظام مرتب بر آن تأکید شده است، ممکن نیست.