فرهنگ شبکه ای ایرانیان در اینستاگرام: تحلیل آمیخته

نویسندگان

1 دانشیار،گروه علوم ارتباطات، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.(نویسنده مسئول): a.mozaffari@srbiau.ac.ir

2 استاد ارتباطات،دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، تهران، ایران.aafarhangi@ut.ac.ir

3 دانشچوی دکتری علوم ارتباطات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران، رایانامه: shemshadi@gmail.com

doi
10.22034/lrsi.2024.473133.1227
چکیده

هدف: در دنیای رسانه‎ای امروز، اینستاگرام یکی از رسانه‎هایی است که اشتراک‎گذاری عکس و تصویر را فوق‎العاده مفرح و دلپذیر ساخته و با آن ارتباط تصویری نوینی شکل گرفته است.هدف از این پژوهشِ آمیخته، مطالعه فرهنگ شبکه‌ای در اینستاگرام بوده و تلاش شده تا ضمن شناسایی مضامین عمده فرهنگ شبکه‌ای در اینستاگرام، شیوع و پیامدهای این مقوله ها نیز در جامعه کاربران ایرانی به شکل کمّی تحلیل شود. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع مطالعات آمیخته متوالی اکتشافی بود که نخست مطالعه کیفی با استفاده از تحلیل مضمونی (تماتیک) و در ادامه مطالعه کمّی پیمایشی انجام شده است.یافته ها: تجارب مشارکت‎کنندگان نشان داد که اینستاگرام از نظر آنان بیش از هر چیز به معنای دسترس‎پذیرشدن تصویری دیگران و شیوه جدید دیدن و دیده شدن است. در ارزیابی ایشان، آثار و پیامدهای استفاده از اینستاگرام در احساساتی دو‎گانه و آمیخته با احساسات مثبت و منفی بیان شد.نتایج: طبق یافته‌ها، فرهنگ حاکم بر شبکه اینستاگرام را می‌توان در 5 مضمون کلی «توهم دانایی»، «گفتمان ضدفرهنگی»، «فردگرایی شبکه ای»، «فرهنگ سلبریتی» و «کنشگری/ مقاومت نامرئی» ارائه داد. بر مبنای تحلیل کمّی، تمامی موارد مذکور در فضای اینستاگرامی کاربران ایرانی، بالاتر از حد متوسط ارزیابی شد.