ارزیابی کارایی الگوریتم ماشین بردار پشتیبان در پایش تغییرات کاربری اراضی/پوشش گیاهی با استفاده از تصاویر ماهواره ای (مطالعه موردی: حوزه چم گردلان استان ایلام)

نویسندگان

1 موسسه آموزش عالی لامعی گرگانی

2 دانشگاه دولتی گلستان

doi
10.22034/jget.2025.504456.1609
چکیده

مقدمه: در حال حاضر، تغییرات بدون برنامه‌ کاربری اراضی، به یک مشکل عمده تبدیل گردیده است. اکثر تغییرات کاربری اراضی، بدون برنامه-ریزی روشن و منطقی با توجه اندک به اثرات زیست‌محیطی آنها صورت می‌گیرد. از آنجا که تغییرات در کاربری ‌اراضی در سطوح وسیع و گسترده صورت می‌گیرد، لذا تکنولوژی سنجش از راه دور یک ابزار ضروری و با ارزش جهت پایش تغییرات می‌باشد. هدف: هدف این پژوهش بررسی تغییرات کاربری در گذشته و ارزیابی کارایی مدل SVMدر مدل‌سازی تغییرات کاربری اراضی می‌باشد.روش‌شناسی: در این مطالعه، تصاویر سنجنده TM سال 1998، سنجنده ETM+ سال 2010 و سنجنده OLI سال 2023 با استفاده از روش ماشین بردار پشتیبان درحوزه چم گردلان ایلام با مساحت 751/476 کیلومتر مربع آنالیز شده و تغییرات رخ داده در این حوزه در دو دوره زمانی، از سال 1998 تا 2010 و 2010 تا 2023 بررسی گردید. جهت ارزیابی دقت این روش پایش تغییر، پس از برداشت واقعیات زمینی که از طریق بازدید میدانی، تصاویر ماهوره‌ای Google Earth و عکس‌های هوایی به دست آمد، از دقت کل و ضریب کاپا استفاده شد.قلمرو جغرافیایی: قلمرو جغرافیایی این پژوهش، حوزه چم گردلان استان ایللام می‌باشد.یافته‌ها: بر اساس نتایج به‌دست آمده مشخص گردید که دقت کل نقشه‌های پوشش گیاهی حاصله از طبقه‌بندی داده‌های ماهواره‌ای با استفاده از این روش برای تصاویر TM،ETM+ و OLI به ترتیب برابر با 93، 95 و 94 درصد بوده است که بیانگر دقت بالای این الگوریتم در طبقه‌بندی داده‌های ماهواره‌ای است.نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج به دست آمده، مشخص گردید، در طی سال‌های 1998 تا 2010 ایجاد دریاچه به دلیل احداث سد و کاهش سطح اراضی مرتعی و در دوره دوم از سال 2010 تا 2023 تغییر شیوه کشت از آبی به دیم و افزایش سطح اراضی مرتعی و جنگلی از بارزترین تغییرات رخ داده در حوزه چم گردلان بوده است.