نقش ارتباطات در همسان سازی اصول حقوق محاسباتی در نظامهای بودجهبندی ایران و اتحادیه اروپا، در پرتو استانداردهای بودجهبندی بانک جهانی
نویسندگان
1 مدرس دانشگاه کردستان
2 علامه طباطبایی
3 دانشگاه علامه طباطبایی
doi
10.22034/lrsi.2023.413357.1153چکیده
ارتباطات جهانی و روابط متنوع بین المللی موجب گردیده است که اصول نسبتا یکسانی در بودجهبندی کشورها طی سندی بهصورت قانون انعکاس یافته و در تمامی مراحل بودجه مجرا و لازمالرعایه باشند. اصول مذکور اساساً باید در تمام مراحل بودجه مراعا باشند اما درعمل ممکن است تعدادی از آنها در نظام محاسباتعمومی برخی از کشورها رعایت نگردند. ازمیان اصول بودجهریزی، قانونیبودن، سالانهبودن، وحدت، جامعیت، شاملیت، عدمتهاتر، تعادل، تقدم درآمدها بر هزینهها، پیشبینی و تقدم، برآوردیبودن درآمدها، محدود بودن مخارج، تخصیص، ناخالصبودن، انعطافپذیری و تمرکزعایدات موردتصریح قانونگذار اساسی و عادی ایران قرارگرفتهاند و اصول حاکمیتقانون، مسئولیت، صحت، تناسب، تناوب، کفایت، شفافیت، مدیریت، تنوع، تفکیک اعتبارات مستمر و غیرمستمر، قابلیت اعتماد، قابلیتپیشبینی، درعمل و بهشکل ضمنی در نظام بودجهریزی ایران کموبیش موردتوجه قرار دارند. اصول وحدت، جامعیت، تخصیص، سالانهبودن، عدمتهاتر، تعادل، دقت، شفافیت، مدیریتصحیح مالی و محاسبه براساس واحدپول مشترک در مصوبه مالی شماره 1605 مصوب 25 ژوئن 2002 شورای وزیران اتحادیهاروپا مورداشاره قرارگرفتهاند. ازمیان اصول مذکور، اصل تنظیم بودجه براساس واحدپول مشترک، خاص نظام بودجهبندی اتحادیهاروپا میباشد. بانکجهانی نیز در کتابچه راهنمای هزینههایعمومی که در سال 1998 منتشر نمود، اصول شاملیت، انضباط، قانونیبودن، انعطافپذیری، قابلیتپیشبینی، قابلیت اعتراض، اطلاعات، درستی، شفافیت، مسئولیت و پاسخگویی را بهعنوان معیار بودجه مطلوب بیان داشته است. پژوهش حاضر مطالعهای تطبیقی دررابطهبا اصول فوق بین نظامهای محاسباتی ایران و اتحادیهاروپا در پرتو اصول معیار بودجهبندی در گزارش سال 1998 بانکجهانی میباشد.