تحلیل و شناسایی نیروهای پیشران موثر در آمایش مناطق مرزی (مورد مطالعه: شهرستان ماکو)
نویسندگان
1 دانشیار، ژئومورفولوژی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشجو دکتری، برنامه ریزی آمایش سرزمین، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22034/jget.2025.492943.1596چکیده
دغدغه و مسئله پژوهش حاضر عدم شناخت و بهره گیری از پیشرانهای موثر در پهنه مرزی شهرستان ماکو می باشد که در راستای نگاه امنیتی و تکبعدی به مناطق مرزی به وجود آمده است و سبب ایجاد فقر، توسعهنیافتگی و نابرابریهای منطقهای میگردد. به همین جهت پژوهش حاضر رویکرد آیندهپژوهی را باهدف تحلیل پیشرانهای مؤثر بر آمایش و چگونگی تأثیرگذاری آنها بر آینده منطقه مورد مطالعه مورد استفاده قرار داده است. در این پژوهش، روش تحقیق توصیفی تحلیلی و از لحاظ هدف در زمره تحقیقات کاربردی میباشد. دادههای نظری با روش اسنادی و دادههای تجربی با روش پیمایشی بر اساس روش دلفی تهیه شده است. جامعه آماری پژوهش 15 نفر از متخصصان شهری ، روستایی و منطقهای صاحبنظر در حوزه برنامهریزی اقتصادی، اجتماعی، امنیتی و آمایشی بهصورت نمونهگیری هدفمند انتخاب شده و جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات به دست آمده از روش تحلیل اثرات متقاطع و از نرمافزار میک مک استفاده شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد، رشد اقتصادی پایینشهر، نبود منابع درآمدی پایدار شهرستان ماکو، میزان سرمایهگذاری و جذب سرمایههای داخلی و خارجی، طرحهای توسعه شهری و روستایی، میزان اعتبارات اختصاص یافته به منطقه مرزی ، اشتغالزایی با بهرهمندی از فرصت های بومی منطقه، رونق بخشی صنعتی و تولیدی، وضعیت سرمایه اجتماعی شهرستان ، موقعیت ممتاز ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی منطقه، بهکارگیری افراد غیرمتخصص و غیربومی در بخش مدیریت و اداره شهرستان، میزان احساس مسئولیت و تعهد مدیران شهری نسبت به توسعه شهرستان، سطح سواد جمعیت، بیکاری و تحولات آن در منطقه مرزی، سیاست دولت درباره اقدامات رفاهی درمناطق مرزی، میزان همخوانی برنامههای پیشنهادی با نیازهای مردم، پیشرانهای دارای بالاترین میزان تأثیرگذاری در توسعه مناطق مرزی هستند که باید در برنامههای توسعه شهرستان مورد توجه قرار گیرند.
