تحلیل جامعه‌شناختی آینده مطبوعات

نویسندگان

1 دانشگاه عالی دفاع ملی

2 دانشکده علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه علوم تحقیقات واحد تهران

doi
10.22034/lrsi.2023.407709.1148
چکیده

مطبوعات به عنوان یکی از برجسته‌ترین عناصر فرهنگی کشور نقش موثری در هدایت، مدیریت و نمایندگی افکار عمومی و شکل گیری وقایع تاریخی، اجتماعی و سیاسی جوامع داشته است. امروزه با توجّه به رشد شتابان فناوری‌های نوین و ظهور پیام رسان‌های مختلف در بستر فضای مجازی، قالب های متنوّعی برای انتقال پیام و اطلاع‌رسانی در دسترس عموم قرار گرفته است. این امر موجب شده است که عدّه‌ای از پایان عصر مطبوعات مکتوب و سیطره فضای مجازی در عرصه ارتباطات سخن بگویند.از سوی دیگر، عدّه‌ای نیز معتقدند که مطبوعات و فضای مجازی دو قالب متفاوت هستند که حیات آینده یکی در گرو دیگری نیست و هر کدام بنابر اقتضائات و شرایط خاص اجتماعی و تاریخی می‌توانند بر فضای اجتماعی اثر گذار باشند. در این نوشتار ضمن بررسی ایده های مذکور، به دنبال آن هستیم که با نگاه جامعه شناختی و آینده پژوهانه و بهره‌گیری از رویکرد اسنادی و تاریخی بر خاص بودن مطبوعات به عنوان یکی از موثرترین رسانه‌ها از جنبه محتوایی در عصر حاضر و آینده تأکید نموده و نشان دهیم که آنچه در حال تغییر و تحوّل است قالب و ابزار انتقال پیام است و مطبوعات در صورت درک منطقی پیشرفت تکنولوژی و تغییرات روز افزون قالب‌های انتقال پیام، به عنوان یک منبع اصلی و مهم تولید محتوا همچنان در آینده نیز دارای مرجعیت و هدایتگری در عرصه‌های اجتماعی به شمار می‌رود.