مدلسازی اثرات اکولوژیکی- اجتماعی فضاهای سبز و آبی (UGBS) بر سرزندگی و سلامت عمومی شهر خرمآباد (نمونه مورد مطالعه: پارک و دریاچه کیو)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
2 استاد، گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
3 استاد، گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
4 گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تبریز،تبریز، ایران، رایانامه: nazmfar@tabrizu.ac.ir
doi
10.22034/jget.2025.504873.1610چکیده
مقدمه: شهرنشینی و تراکم جمعیت همواره سطوح بالایی از استرس، افسردگی و مشکلات روحی- روانی را بر شهروندان تحمیل میکنند. یکی از رویکردهای نوینی که امروزه برای کاهش چالشهای موجود در شهرنشینی مورد توجه قرار گرفته فضاهای سبز و آبی میباشند که دارای اثرات تفریحی، زیباشناختی، درمانی و اقلیمی هستند.هدف: هدف پژوهش حاضر مدلسازی اثرات اکولوژیکی- اجتماعی فضاهای سبز و آبی بر سرزندگی و سلامت عمومی شهر خرمآباد میباشد.روششناسی: روش تحقیق از نظر هدف کاربردی و از لحاظ شیوه انجام توصیفی- تحلیلی است. برای تجزیهوتحلیل دادهها از محیط نرمافزارهای AMOS, SPSS, Google Earth,GIS بهره گرفته شد. جامعه آماری پژوهش شامل 200 نفر از مراجعین است که با استفاده از نرمافزار Sample Power با توان 80 صدم انتخاب گردید.قلمرو جغرافیایی: شهر خرمآباد مرکز استان لرستان است، جمعیت این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۹۵ مرکز آمار ایران معادل 416/373 نفر بوده است.یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد که فضای سبز و آبی در شهر خرمآباد اثرات معناداری بر سرزندگی و سلامت عمومی این شهر دارند. همچنین یافتههای به دست آمده از تحلیل مسیر مدل پژوهش نشان داد که این اثرات در ابعاد سرزندگی - شادی، زیست محیطی- اکولوژیکی، محیطی -کالبدی و اجتماعی- فرهنگی و با وزنهای کوواریانسی (85/0)، (75/0)، (73/0)، (64/0)، مورد تایید است. در ادامه مشخص شد که بین شاخصهای اجتماعی- فرهنگی و محیطی- کالبدی ارتباط معنادار وجود دارد و این دو عامل بر افزایش شادی - سرزندگی شهروندان به میزان (24/0) و (53/0) اثر گذارند. در نهایت به بررسی رابطه حضور پذیری شهروندان و شاخص امنیت در پارک و دریاچه کیو پرداخته شد، نتایج نشان از وجود معنادار بودن این دو عامل به میزان (41/0) دارد.نتیجهگیری: نتایج به دست آمده از این تحقیق نشان دهنده این است که پارک و دریاچه کیو اثرات معناداری بر سرزندگی و سلامت عمومی شهر خرمآباد دارد و میتواند بستری برای احساس نزدیکی به طبیعت، افزایش زیبایی شهر، مکانی برای فعالیتهای بدنی و ورزشی، استفاده بهعنوان یک پاتوق، رونق گردشگری داخلی، حفظ حیات گیاهی و جانوری، منظر شهری مطلوب و تلطیف آبوهوا باشد.کلیدواژهها: مدلسازی، اثرات اکولوژیکی- اجتماعی، فضاهای سبز و آبی، سرزندگی و سلامت عمومی، شهر خرمآباد.