پایش تغییرات ماهانه و فصلی گاز متان با استفاده از داده‏های ماهوارۀ GOSAT

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد محیط ‏زیست، دانشکدة منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس

2 استادیار گروه محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس

3 استاد گروه سنجش از دور، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22059/jphgr.2017.62848
چکیده

تغییر اقلیم و گرمایش جهانی یکی از بزرگ‏ترین چالش‏های قرن حاضر معرفی شده است. گاز متان، به منزلة یکی از مهم‏ترین گازهای گلخانه‏ای، به‏تنهایی مسئول بیش از 18 درصد از گرمایش ناشی از انتشار گازهای گلخانه‏ای است. در این تحقیق از داده‏های سطح دو ماهوارة GOSAT، محصولات MOD13Q1 و MOD11C3 ماهوارة MODIS و پارامترهای هواشناسی دما، رطوبت، و بارندگی به منظور بررسی تغییرات ماهانه و فصلی گاز متان در سال 2013 استفاده شد. نتایج نشان داد گاز متان دارای افزایش ثابتی در طول این دوره بوده است؛ به ‏طوری ‏که میزان آن از  ppb36/1788 به  ppb45/1823 افزایش یافته؛ این موضوع نشان‏دهندة افزایش ppb 09/35 این گاز در ایران است. گاز متان دارای نوسانات ماهانه است؛ به ‏طوری ‏که حداکثر غلظت این گاز در ماه‏های اکتبر و سپتامبر و حداقل آن در ماه‏های مارس و آپریل مشاهده شد. این گاز با متغیرهای دما و  LST ارتباط مثبت دارد و با متغیرهای NDVI، رطوبت، و بارندگی دارای ارتباط منفی است. این امر بیان‏کنندة افزایش غلظت متان در مناطقی با پوشش گیاهی کم‏تراکم‏تر و با درجة حرارت بالاتر در ایران است. بنابراین، حفظ پوشش گیاهی طبیعی به‏ویژه در مناطق گرم و خشک به منظور کاهش غلظت گاز متان توصیه می‏شود.