تدوین شاخصهای ارزیابی توسعه کشاورزی پایدار (مطالعه موردی:روستاهای بخش مرکزی شهرستان شوش دانیال، استان خوزستان)
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا،دانشگاه پیام نور،تهران، ایران
doi
10.22034/jget.2024.474412.1573چکیده
مقدمه: افزایش روز افزون جمعیت و نیاز به تامین امنیت غذایی منجر به استفاده بی رویه از منابع و کاربرد بیش از حد از موادی همچون سموم و مواد شیمیایی آسیب زا به انسان و محیط زیست شده است، بنابراین توسعه پایدار و مستمر هر کشوری وابسته به پایداری نظام کشاورزی آن کشور است، دستیابی به نظام کشاورزی پایدار یکی از سیاستهای مهم بخش کشاورزی کشورها است. کشاورزی پایدار را میتوان نوعی فرآیند بهینه سازی دانست که با استفاده بهینه از منابع طبیعی، بتوان نیاز غذایی بشر را تامین کرده و کیفیت محیط زیست را بالا برد. مرحله مهم در فرآیند پایداری، انتخاب شاخصهای مناسب است. محتوای شاخصهـا بـا توجه به شرایط هر منطقه و اهداف توسعه آنها متفاوت است؛ بنابراین انتخاب شاخصها علاوه بـر اینکـه باید مبانی علمی را رعایت کند، باید متناسب با شرایط خاص منطقهای و با توجه بـه هـدف مطالعـه نیـز صورت گیرد. شناسـایی شاخصهای قابل دسترس، مرتبط و معنیدار ویافتن یک روشکمی برای ترکیب آنها در یک شـاخص ترکیبی نهایی از مراحل اصلی در فرآیند ارزیابی پایداری است. در حالی که ساخت شاخصهـای ترکیبـی در برگیرنده انتخابهای متعددی است. هدف پژوهش: هدف از انجام این پژوهش ارزیابی و بیان شاخصهایی است که در پیشبرد کشاورزی پایدار در روستاهای بخش مرکزی شهرستان شوش دانیال استان خوزستان مهم هستند. روششناسی: : روش تحقیق از نوع توصیفی و تحلیلی بوده و جمعآوری دادهها از طریق مطالعات اسنادی و پیمایشی مبتنی بر پرسشنامه به دست آمده است، جهت تحلیل داده ها از نرم افزار EXCEL و SPSS ( آزمون نابرابری میانگین شاخص ها)استفاده شده است. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی این پژوهش روستاهای بخش مرکزی شهرستان شوش دراستان خوزستان می باشد. یافتهها و بحث: یافته های پژوهش نشان داد که پس از تکمیل پرسشنامه ها و تحلیل آماری آنها 5 عامل مهم(حمایت های خدماتی و زیربنایی- عملیات زراعی پایدارمحور-اجتماعی، مشارکتی- اکولوژیک و اقتصادی و 19 شاخص تاثیرگذار در موضوع پژوهش مشخص گردید که تاثیر آنها در توسعه کشاورزی پایدار در روستاهای بخش مرکزی شهرستان شوش مشخص گردید. نتیجهگیری: نتایج بیانگر این موضوع می باشد که از دید جامعه آماری وجود متخصصین و کارشناسان جهت امور کشاورزی با میانگین66/3 ، اجرای تناوبات زراعی با میانگین 53/3 و استفاده از کودهای حیوانی وسبز برای تقویت خاک با میانگین50/3 بیشترین تاثیر را درتوسعه کشاورزی پایدار دراین روستاها دارا می باشند.