فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه:  توزیع فضایی عادلانه امکانات و منابع بین مناطق شهری به عنوان یکی از مهم­ترین ارکان زندگی مطلوب شهری، از الزامات برپایی جامعه­ای پویا، منسجم و مترقی می­باشد. با توجه به اهمیت موضوع برابری در توزیع فضایی امکانات و نقش آن در جوامع انسانی در پژوهش حاضر قصد داریم تا مناطق شهر اردبیل را از نظر برخورداری از شاخص­های توسعه تحلیل نماییم.هدف پژوهش:  تحقیق حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ ماهیت و روش توصیفی _ تحلیلی می­باشد. داده­های مورد استفاده در پژوهش از مرکز آمار ایران تهیه شده و مربوط به سرشماری سال­های 1395 و 1390 شهر اردبیل می­باشد.روش شناسی:  در فرایند اجرای تحقیق مبتنی بر این شاخص­ها و از مدل­های آمار فضایی، Spatial Statistics tools، تحلیل لکه­های داغ Hot Spot Analysis و خودهمبستگی فضایی و آماره موران در نرم افزار ArcGIS استفاده شده است.قلمرو جغرافیایی پژوهش:  قلمرو جغرافیایی این پژوهش شهر اردبیل می­باشد.نتایج و بحث: بررسی تجزیه و تحلیل حاصل از روش­های آمار فضایی مانند شاخص خودهمبستگی موران، میانگین نزدیکترین واحد همسایگی، آماره عمومی G و آزمون K-Ripley بر پایه داده­های آماری 1395 و 1390 بر مبنای 6738 بلوک در سال 1395 و  5381 بلوک آماری در سال 1390 در شهر اردبیل نشان داد که شهر اردبیل از یک ساختار متمرکز و خوشه­ای برخوردار است. در ﯾﮏ ﺟﻤﻊﺑﻨﺪی ﮐﻠﯽ از ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﺑـﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﺷﺎﺧﺺﻫﺎی ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﺗـﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻓﻀﺎﯾﯽ ﺷﻬﺮ اردبیل دارای اﻟﮕﻮﯾﯽ ﻣﺘﻤﺮﮐﺰ اﺳﺖ؛ ﺑﻪ طوری­که پهنه­های با بالاترین میزان محرومیت شهری (پایگاه پایین) در بخش­های شمال غربی و جنوب شرقی قرار گرفته­اند و عمدتا شامل پهنه­های اسکان غیررسمی، پهنه­هایی با بافت نابسامان میانی و بافت­هایی با پیشینه روستایی هستند. در مقابل بیشترین میزان نابرابری فضایی دو پایگاه متوسط و بالا در ناحیه مرکزی و جنوب شهر اردبیل واقع شده است.نتیجه­گیری: نتایج حاصل از یافته­های پژوهش ما را به این مسئله رهنمون می­سازد که عامل مسئله ساز، قابل توجه و دارای اولویت در شهر اردبیل، که موجب ایجاد نابرابری شده است، عامل اقتصادی و در رأس آن  اشتغال و درآمد است که این مسئله توجه بیشتر مدیریت و برنامه­ریزی شهری را می­طلبد.