رتبه بندی توسعه یافتگی شبکه راه های بین شهری و روستایی در ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
2 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
3 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
doi
10.22034/jget.2024.470909.1570چکیده
مقدمه: شبکه راهها یکی از عوامل حیاتی در توسعه و رشد اقتصادی کشورها محسوب میشود. پروژههای راهسازی میتواند استانهای مختلف را از انزوا و عقبماندگی دور کند. کشور ایران در سالهای اخیر شاهد توسعه قابل توجهی در شبکه راههای خود بوده است. این توسعه شامل احداث آزادراهها، بزرگراهها، راههای اصلی و فرعی و همچنین بهبود زیرساختهای روستایی میشود. توسعه و بهبود شبکه راهها از اهمیت بالایی برخوردار است و نیز رتبهبندی را میتوان معیار، قابلیت، صلاحیت و شایستگی دانست.هدف پژوهش: در این مقاله، رتبهبندی توسعهیافتگی شبکه راههای بین شهری و روستایی در ایران با استفاده از روش پرومته مورد بررسی قرار میگیرد.روششناسی: نوع تحقیق کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی- تحلیلی میباشد. روش گردآوری اطلاعات در تحقیق حاضر به صورت کتابخانهای میباشد. جهت تجزیه و تحلیل دادهها از نرمافزار سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) استفاده شده تا امکان تأیید عینیتر نیازهای حمل و نقل را فراهم کند و نیز از مدل پرومته استفاده شده است.قلمرو جغرافیایی پژوهش: جامعه آماری تحقیق حاضر 31 استان ایران در بازده زمانی بین سالهای 1387 الی 1400 میباشد.یافتهها و بحث: نتایج حاصل از رتبهبندی توسعهیافتگی شبکه راهها با استفاده از روش پرومته نشان میدهند که استانهایی مانند تهران، البرز، قم، مرکزی، فارس و خراسان رضوی بیشترین توسعهیافتگی را در شبکه راهها دارند، در حالی که استانهایی مانند سیستان و بلوچستان، بوشهر، کهکلویه و بویراحمد، چهارمحال بختیاری، خراسان شمالی، گلستان، کرمانشاه و کردستان توسعهنیافتهاند و دارای رتبههای پایینتری هستند.نتیجهگیری: در نتیجه استانهای مرکزی کشور از توسعهیافتگی بالاتری برخوردارند، در حالی که استانهای حاشیهای و کمتر توسعهیافته با چالشهای بیشتری در این زمینه مواجه هستند که با اقداماتی نظیر: تخصیص بودجه کافی و پایدار، اولویتبندی پروژه ها، استفاده از فناوریهای نوین، توجه به حمل و نقل پایدار، همکاری با بخش خصوصی و توسعه نیروی انسانی متخصص میتوان به بهبود قابل توجه شبکه راههای ایران امیدوار بود.