رتبه بندی توسعه یافتگی شبکه راه های بین شهری و روستایی در ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

doi
10.22034/jget.2024.470909.1570
چکیده

مقدمه:  شبکه راه­ها یکی از عوامل حیاتی در توسعه و رشد اقتصادی کشورها محسوب می‌شود. پروژه­های راه­سازی می­تواند استان­های مختلف را از انزوا و عقب­ماندگی دور کند. کشور ایران در سال­های اخیر شاهد توسعه قابل توجهی در شبکه راه­های خود بوده است. این توسعه شامل احداث آزاد­راه­ها، بزرگراه­ها، راه­های اصلی و فرعی و همچنین بهبود زیرساخت­های روستایی می­شود. توسعه و بهبود شبکه راه­ها از اهمیت بالایی برخوردار است و نیز رتبه­بندی را می­توان معیار، قابلیت، صلاحیت و شایستگی دانست.هدف پژوهش: در این مقاله، رتبه­بندی توسعه­یافتگی شبکه راه­های بین شهری و روستایی در ایران با استفاده از روش پرومته مورد بررسی قرار می‌گیرد.روش­شناسی:  نوع تحقیق کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی- تحلیلی می­باشد. روش گردآوری اطلاعات در تحقیق حاضر به صورت کتابخانه­ای می­باشد. جهت تجزیه و تحلیل داده­ها از نرم­افزار سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) استفاده شده تا امکان تأیید عینی­تر نیازهای حمل و نقل را فراهم کند و نیز از مدل پرومته استفاده شده است.قلمرو جغرافیایی پژوهش: جامعه آماری  تحقیق حاضر 31 استان ایران در بازده زمانی بین سال­های 1387 الی 1400 می­باشد.یافته­ها و بحث: نتایج حاصل از رتبه­بندی توسعه­یافتگی شبکه راه­ها با استفاده از روش پرومته نشان می‌دهند که استان­هایی مانند تهران، البرز، قم، مرکزی، فارس و خراسان رضوی بیشترین توسعه­یافتگی را در شبکه راه­ها دارند، در حالی که استان­هایی مانند سیستان و بلوچستان، بوشهر، کهکلویه و بویراحمد، چهارمحال بختیاری، خراسان شمالی، گلستان، کرمانشاه و کردستان توسعه­نیافته­اند و دارای رتبه­های پایین‌تری هستند.نتیجه­گیری: در نتیجه استان‌های مرکزی کشور از توسعه‌یافتگی بالاتری برخوردارند، در حالی که استان‌های حاشیه‌ای و کمتر توسعه‌یافته با چالش‌های بیشتری در این زمینه مواجه هستند که با اقداماتی نظیر: تخصیص بودجه کافی و پایدار، اولویت­بندی پروژه ها، استفاده از فناوری­های نوین، توجه به حمل و نقل پایدار، همکاری با بخش خصوصی و توسعه نیروی انسانی متخصص می­توان به بهبود قابل توجه شبکه راه­های ایران امیدوار بود.