تکنیک تصمیم ­گیری جهت شناسایی شرایط اقلیمی و برخی مؤلفه ­های مدیریت و زیرساخت ­های شهری مؤثر بر تمایل به مهاجرت مردم از شهر اهواز

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی،شوشتر، ایران.

2 .دانشیار گروه جغرافیا، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانش آموخته دکتری جغرافیای طبیعی، گروه جغرافیا، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

4 استادیار گروه جغرافیا، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

5 استادیار گروه جغرافیا، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

doi
10.22034/jget.2025.427906.1523
چکیده

مقدمه: امروزه مهاجرت یکی از معضلات همه کشور­های در حال توسعه بوده و ترکیبی از عوامل اقتصادی، محیطی و سیاسی ممکن است باعث شوند تا بخشی از مردم آن ناحیه تصمیم به مهاجرت بگیرند . در اثر گرمایش جهانی و افزایش پدیده‌هایی نظیر توفان، سیل، خشکسالی، موج‌های گرمایی و ... زندگی معیشتی را از بین برده و انگیزه‌های خارج شدن از یک مکان خاص را ایجاد می­کنند. تغییر اقلیم با تحت تاثیر قرار دادن همه بخش‌های اقتصادی از جمله کشاورزی می‌تواند منجر به افزایش مهاجرت و جنگ شود.هدف: هدف از انجام این تحقیق، شناسایی شرایط اقلیمی و برخی مولفه­های مدیریت و زیرساخت­های شهری  بر علل مهاجرت از شهر اهواز می­باشد.روش‌شناسی: در انجام این تحقیق از مدل تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و نرم افزار Expert Choice و پرسشنامه بر اساس طیف لیکرت استفاده شد. پژوهش حاضر به لحاظ روش، توصیفی- تحلیلی بوده و از نظر جمع­آوری اطلاعات، اسنادی پیمایشی و از لحاظ هدف، کاربردی می­باشد. ابتدا اطلاعات بصورت پرسشنامه­ها بین متخصصین ادارات و اساتید و دانشجویان، توزیع و داده­های آن جمع­آوری و آنالیز گردید و پس از به دست آمدن سازگاری معیار­ها، وزن هر کدام از معیارها و گزینه­ها محاسبه و سپس تجزیه و تحلیل و نمودارسازی شد.قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمروی جغرافیایی پژوهش، شهر اهواز در استان خوزستان است.یافته­ها و بحث: نتایج نشان داد که بین معیارهای منتخب علل مهاجرت، معیار هزینه با وزن 5716/0 و معیار تامین مواد و ابزار مقابله، با وزن 0702/0 بیشترین و کمترین اوزان مهاجرت و در ارتباط با معیار هزینه، گزینه خشکسالی با وزن 3610/0 و گزینه 0270/0 به ترتیب بیشترین و کمترین اوزان، را به خود اختصاص داده است. در ارتباط با معیار ارزش مقابله، گزینه خشکسالی با وزن 3532/0 و گزینه آلودگی شهری با وزن 0278/0 به ترتیب بیشترین وکمترین اوزان، در ارتباط با معیار مدت زمان، گزینه خشکسالی با وزن 3706/0 و آلودگی شهری با وزن 0310/0 به ترتیب بیشترین و کمترین اوزان، در ارتباط معیار تامین ابزار، فاضلاب شهری با وزن 3556/0 و آلودگی شهری با وزن 0405/0 به ترتیب بیشترین و کمترین اوزان تمایل به مهاجرت را بین همه گزینه­های منتخب به خود اختصاص داده است. رتبه­بندی نهایی گزینه­های منتخب عوامل مهاجرت از شهر اهواز نشان می­دهد که خشکسالی و فاضلاب شهری بترتیب با امتیاز 3369/0 و 2841/0 با اولویت اول و دوم  و گزینه آلودگی شهری (زیست محیطی) با اولویت هفتم در رتبه پایین­تر تمایل به مهاجرت قرار گرفته است.نتیجه‌گیری: با استفاده از مدل تحلیل سلسله مراتبی (Ahp) به تعیین معیارها و گزینه­های شرایط اقلیمی و برخی مولفه­های مدیریت و زیرساخت­های شهری  موثر بر تمایل مردم به مهاجرت از شهر اهواز پرداخته شد که بر اساس نتایج و اوزان به دست آمده از معیارها و گزینه­ها، برترین هر کدام تعیین و پیشنهادها و برنامه­هایی برای تحقق تصمیم­گیری مهاجرت، ارائه شد.